PROMOTOR POLSKI


Organizator:
Fundacja „Muzyka Cerkiewna”
ul. T. Sołoniewicz 2, 17-200 Hajnówka
Organizacja Pożytku Publicznego
KRS 0000016891

tel. +48 85 682 20 89
e-mail: biuro@festiwal-hajnowka.pl

Miejsce realizacji Festiwalu:
Opera i Filharmonia Podlaska w Białymstoku,
ul. Podleśna 2




 

 

LOGO MFMC 2019

40 Jubileuszowy Międzynarodowy

Festiwal  Muzyki  Cerkiewnej

2021 w BIAŁYMSTOKU

40th Jubilee International  Festival

of    Orthodox    Church   Music

21-26.09.2021 r

 

 

Patronat Honorowy

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Andrzeja Dudy

ppl

 

Patronat Związku Kompozytorów Polskich

Patronat Artystyczny Krzysztofa Pendereckiego (2003-2020)

Patronat Prezydenta Miasta Białegostoku

   


SPONSOR



PARTNER








Białostocczyzna jest terenem, na którym od najdawniejszych czasów stykały się wpływy wielu kultur. Kultur Wschodu i Zachodu. Od bardzo bogatej mozaiki narodowościowej (Polacy, Białorusini,  Litwini, Żydzi, Rosjanie, Tatarzy) do mozaiki religijnej (Chrześcijaństwo, Islam, Judaizm). To tutaj spotykały się ze sobą wpływy Kościoła Zachodniego – Rzymskiego i Wschodniego – Bizantyjskiego. Żywą pozostałością są stojące (niejednokrotnie blisko siebie) kościoły i cerkwie oraz wyznawcy: Katolicyzmu i Prawosławia. Cechą charakterystyczną w obrządku Kościoła Prawosławnego jest m.in. przebogata – wielogłosowa przeważnie – muzyka cerkiewna.

 

Moimi słowami rozpoczynającymi folder-program I Dni Muzyki Cerkiewnej – Hajnówka 1982 witałem uczestników naszego Festiwalu w 1982 r. Tak samo czynię po 40. latach. Początki tej jak się później okazało pionierskiej w świecie imprezy były skromne. W organizowanej w stanie wojennym wystąpiło 8 chórów z Podlasia i jeden z Lublina. Koncert Galowy po występie Laureatów uświetnił jedyny wówczas profesjonalny chór wykonujący muzykę cerkiewną. Był to istniejący od 1973 roku Zespół Muzyki Cerkiewnej Warszawskiej Opery Kameralnej założony i kierowany przez Pana Jerzego Szurbaka. W 1981 r. jako (od 2 lat) dyrektor Hajnowskiego Domu Kultury, aby urealnić swój pomysł organizacji imprezy, prezentującej muzykę cerkiewną, poprosiłem Go jako dyrygenta tego wyjątkowego chóru o pomoc i zaprosiłem do Hajnówki. Nie wiedziałem wówczas, że jest to osoba duchowna, a dotarłem do niego poprzez Warszawską Operę Kameralną. Z perspektywy czasu wydaje się to trochę dziwne, bo korzystałem wówczas z życzliwości Proboszcza Parafii Prawosławnej, wspaniałego człowieka ks. Antoniego Dziewiatowskiego, który skierował mnie do swojego wikariusza, prowadzącego wówczas parafialny chór, ks. Michała Niegierewicza, jak się później okazało ucznia ks. Jerzego Szurbaka. Stosunek hierarchów cerkiewnych do imprezy był różny. Przeważała wstrzemięźliwość i rezerwa, a Metropolita Bazyli zaszczycił nas swoją obecnością dopiero na XI Festiwalu w 1992 roku. Podobnie odnosiły się lokalne władze polityczne i administracyjne, które po próbie zablokowania imprezy po I Dniach, zajęły pozycję wyczekującą, a wszystkie problemy związane z imprezą były problemami wyłącznie moimi. Mimo to, dzięki ogromowi uporczywej pracy i życzliwości wielu ludzi, skromna początkowo impreza rozwijała się i poprzez Ogólnopolskie Dni Muzyki Cerkiewnej, od 1991 roku do chwili obecnej nosi nazwę Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej – Hajnówka zachowując nazwę miasta (gdzie powstała i gdzie dotychczas mieści się Biuro Organizacyjne), które rozsławiła i wypromowała na cały świat. Zapraszając na tegoroczną 40. Jubileuszową edycję piszę o ks. Jerzym Szurbaku dlatego, bo przez te lata wspomaga nas w różnoraki sposób. A to jako Przewodniczący Jury w I Dniach, jako wielokrotny uczestnik i laureat Festiwalu, juror, stały duchowy i artystyczny konsultant, ale również jako wspaniały człowiek. Ostatnio na moją prośbę podjął się próby reaktywowania Zespołu, by tak jak w 1982 roku uczestniczyć w zakończeniu tegorocznego Jubileuszu. Ogromne dzięki. Ale zanim to nastąpi, przed nami 21 września i Uroczystość Inauguracji. Rozpoczniemy tradycyjnie hymnem „Gaude Mater”, który zaśpiewa Dziecięcy Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej kierowany przez znakomitą dyrygentkę i pedagog Ewę Rafałko. Po otwarciu Festiwalu wybrzmi Koncert Inauguracyjny Muzyczne perły Prawosławia”, który wykona prowadzony przez Bartosza Michałowskiego najlepszy w Polsce, słynny Chór Filharmonii Narodowej w Warszawie. Następnego dnia zapraszam na filmowe reminiscencje festiwalowe i promocje festiwalowych wydawnictw. Kolejne trzy dni to zmagania konkursowe. Kolejny raz na żywo – ponieważ organizację chóralnego konkursu online uważamy za nieporozumienie. Przed publicznością i międzynarodowym Jury kierowanym od 39 lat przez wybitnego kompozytora, a również Prezesa Zarządu od 25 lat istniejącej i organizującej Festiwal Fundacji „Muzyka Cerkiewna”  Romualda Twardowskiego, w konkursowych koncertach zaśpiewają chóry: parafialne (prawosławni, staroobrzędowcy, katolicy i grekokatolicy), amatorskie, dziecięco- młodzieżowe, uczelni muzycznych oraz profesjonalne. Wystąpi (a mamy nadzieję, że życzliwość państwowych instytucji mimo istniejącej wciąż epidemii pozwoli na zaprzestanie dalszej korekty liczby uczestników) ponad 20 chórów z: Angoli, Polski, Litwy, Łotwy, Słowacji, Szwecji, Rumunii, a także pragnące bardzo uczestniczyć w tegorocznym Festiwalu chóralnym reprezentacje Białorusi, Rosji, Macedonii, Grecji, Gruzji, Izraela, Kazachstanu i Ukrainy. Pełen nadziei, że tak się stanie i do ponad 900 zafascynowanych dotychczas duchowością i artyzmem muzyki cerkiewnej chórów z 41 krajów Europy, Azji, Ameryki Północnej, Afryki i Australii w czasie tegorocznego Festiwalu dołączą kolejne. Zapraszam Państwa na Jubileuszowe spotkania z „muzyka śpiewającej duszy”. Mamy również nadzieję, że w obecnym, nadal trudnym czasie, uda się wspólnie zapewnić trochę normalności, której nam wszystkim tak bardzo brakuje.
Życząc duchowych i artystycznych wrażeń jeszcze raz serdecznie zapraszam.

 

Z wyrazami szacunku
Mikołaj Buszko

 

 

 

 

KONCERT INAUGURACYJNY

 

„Muzyczne perły Prawosławia”
Chór Filharmonii Narodowej
Warszawa, Polska
Dyryguje: Bartosz Michałowski

Chór rozpoczął profesjonalną działalność artystyczną w 1953 roku. Głównym nurtem jest udział w koncertach symfonicznych i oratoryjnych z Orkiestrą Filharmonii Narodowej oraz a cappella na macierzystej estradzie. Chór regularnie bierze udział w Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień” oraz w Międzynarodowym Festiwalu „Wratislavia Cantans”. Prowadzi intensywną działalność artystyczną na arenie międzynarodowej. Koncertował w Austrii, Belgii, Danii, Finlandii, Grecji, Hiszpanii, Islandii, Izraelu, Niemczech, Rosji, Szwajcarii, Turcji, na Litwie, Łotwie, we Francji, Włoszech, Wielkiej Brytanii. Zapraszany jest również na wspólne koncerty przez najlepsze orkiestry z Niemiec, Izraela, Włoch, Francji. W latach 1988, 1990 i 2001 Chór brał udział w uroczystych koncertach organizowanych dla Jana Pawła II w Watykanie. Ogromny repertuar Chóru obejmuje ponad 400 dzieł oratoryjnych i utworów a cappella różnych epok – od średniowiecza do współczesności. Szczególne miejsce zajmuje w nim muzyka polska, a zwłaszcza twórczość Krzysztofa Pendereckiego. Chór wykonuje i nagrywa wszystkie jego dzieła oratoryjne i a cappella, za co otrzymał prestiżową nagrodę Grammy w kategorii najlepsze chóralne wykonanie. Chór ma również na koncie kilka nagród Fryderyk.

Dyrygentem Chóru od 2017 roku jest Bartosz Michałowski – absolwent dyrygentury chóralnej Akademii Muzycznej im. Paderewskiego w Poznaniu, laureat wielu nagród, wykładowca Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, pomysłodawca i dyrektor Ogólnopolskiego Konkursu Kompozytorskiego Opus 966, twórca warsztatów kompozytorskich dla dzieci i młodzieży, współpracuje z renomowanymi instytucjami i orkiestrami, ma w dorobku liczne prawykonania i nagrania płytowe. Jest zapraszany do udziału w konferencjach poświęconych chóralistyce i emisji głosu, zasiada w jury konkursów chóralnych. Obok bogatego doświadczenia dyrygenckiego, przez wiele lat doskonalił umiejętności i wiedzę z zakresu emisji głosu – ukończył kursy mistrzowskie w Polsce, Wielkiej Brytanii, Niemczech.

 

 

 

PROGRAM KONCERTU INAUGURACYJNEGO
 
  1. Siergiej Rachmaninow – Priiditie pokłonimsia
  2. Napiew Kijewo-Pieczerskiej Ławry – Błażen muż solo: Łukasz Kocur – bas
  3. Z Supraskiego Irmołogionu – Tieło Chrystowo solo: Łukasz Kocur – bas
  4. Gruzińskie – Chrystos Woskriesie solo: Kacper Szemraj – tenor, Łukasz Kocur – bas
  5. Fiodor Dubiański – Otcze nasz
  6. Dmitrij Bortniański – Da Woskriesniet Bog
  7. Stiepan Diegtiarow – Siej dień
  8. Piotr Czajkowski – Wieruju
  9. Karol Szymanowski – Nynie otpuszczajeszi
  10. Nikołaj Kiedrow – Otcze nasz
  11. Michał Rogowski – Swiatyj Boże
  12. Mikoła Rawieński – Mahutny Boża
  13. Gieorgij Swiridow – Strannoje Rożdiestwo
  14. Łesia Dyczko – Błagosłowi dusze moja Gospoda
  15. John Tavener – Pieśń dla Ateny
  16. Krzysztof Penderecki – Iz głubiny
  17. Romuald Twardowski – Osanna II
  18. Wasilij Titow – Dnies’ Chrystos

prof. Romuald Twardowski – Przewodniczący Jury; kompozytor, profesor Uniwersytetu Muzycznego im. F. Chopina w Warszawie, uhonorowany odznaczeniem MKiDN Zasłużony Kulturze Gloria Artis. Warszawa, Polska.

prof. dr hab. Wioletta Miłkowska – wykładowca dyrygentury na Uniwersytecie Muzycznym im. F. Chopina, jurorka krajowych i międzynarodowych konkursów, uhonorowana odznaczeniem MKiDN Zasłużony Kulturze Gloria Artis, dyrygentka Chóru Politechniki Białostockiej, wielokrotna Laureatka MFMC. Białystok, Polska.

ks. Jerzy Szurbak – kierownik artystyczny i dyrygent Warszawskiego Zespołu Muzyki Cerkiewnej, uhonorowany odznaczeniem MKiDN Zasłużony Kulturze Gloria Artis, wielokrotny Laureat MFMC. Warszawa, Polska.

 

prof. Dimitar Dimitrow – wykładowca muzyki cerkiewnej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Sofijskiego, dyrygent Patriarszego Chóru Soboru św. Aleksandra Newskiego, wielokrotny Laureat MFMC. Sofia, Bułgaria

prof. Powilas Gylis – dyrygent, Prorektor Litewskiej Akademii Muzyki, Zasłużony Artysta Litwy, Kawaler Orderu Wielkiego Księcia Giedymina, Laureat MFMC. Wilno, Litwa.
prof. Igor Matiuchow – dyrygent, Zasłużony Działacz Sztuk Białorusi, laureat Honorowego Dyplomu Ministerstwa Edukacji i Nauki Rosji, profesor Katedry Dyrygentury Chóralnej Państwowego Konserwatorium w St. Petersburgu, wielokrotny Laureat MFMC. St. Petersburg, Rosja

 

 

Zespół Staroobrzędowców „Unison”

Daugavpils (Łotwa)

dyryguje: o. Nikołaj Wasiliew

kategoria: chóry parafialne
Zespół reprezentuje Staroprawosławną Cerkiew Pomorską Łotwy i Litwy. Jego celem działalności jest upowszechnianie znamiennego raspiewu oraz przybliżanie miłośnikom dawnej muzyki cerkiewnej śpiewu staroobrzędowców. Zespół występował w Estonii, Białorusi i Polsce (m.in. Laureat MFMC). Do niedawna kierownikiem Zespołu był przewodniczący Centralnej Rady Staroprawosławnej Pomorskiej Cerkwi Łotwy – o. Aleksij Żyłko (1945- 2021). Aktualnie dyrygentem Zespołu jest o. Nikołaj Wasiliew – duchowy mentor społeczności staroobrzędowców Rygi oraz Suwalskiego Kościoła Staroobrzędowców w Polsce.

 

PROGRAM

  1. Święty Męczennik Anfinogor – Swietie tichyj
  2. Na goru iduszczim
  3. Dnies’ niepłodnaja wrata
  4. Driewa rady Adam
  5. Krasien i dobr
  6. Wieliczanije Wozdwiżeniju Cziestnago Kriesta
  7. O Tiebie radujetsia

Chór Parafialny

Sztokholm, Szwecja

dyryguje: Richard Kovar
kategoria: chóry parafialne
Chór składa się z ludzi o różnym stopniu doświadczenia muzycznego, od amatorów po profesjonalnie wykształconych muzyków, którzy wspólnie uświetniają parafialne nabożeństwa. Repertuar Chóru obejmuje różne style, od starych śpiewów unisono, po oprawy chóralne. Chór kierowany przez Andrzeja Boubleja dwukrotnie uczestniczył w MFMC w latach 1993 i 1996. Obecnie dyrygentem Chóru jest Richard Kovar. Urodził się na Słowacji, gdzie studiował muzykę sakralną i kompozycję w Konserwatorium Duchownym w Bratysławie. Po przeprowadzce do Szwecji studiował grę na fortepianie na Uniwersytecie w Göteborgu. Jego specjalnością jest muzyka bizantyjska, serbska, znamienny raspiew i karpato-ruskie prostopinija, które adaptuje na j. szwedzki.

 

PROGRAM

  1. Antyfona gł. 1
  2. Antyfona gł. 1 z Troparionem Jedinorodnyj Synie
  3. Antyfona gł. 1 Świąteczny Troparion i kondak
  4. Triswiatoje – greczeskij raspiew
  5. Richard Kovar – Chieruwimskaja piesń w j. szwedzkim

 

Chór Cerkwi Uspeńskiej

Warszawa, Polska

dyryguje: Łukasz Rejt

kategoria: chóry parafialne
Chór powstał w 2000 r. z inicjatywy i pod kierownictwem Łukasza Rejta. Jest jednym z czterech chórów działających przy cerkwi OO Bazylianów. Składa się z mieszkających na stałe w Warszawie Ukraińców, a także z pochodzących spoza stolicy ukraińskich studentów uczelni warszawskich oraz imigrantów z Ukrainy. Chór brał udział w uroczystościach pogrzebowych de Werszowiec-Reya, Aleksandra Małachowskiego oraz Jacka Kuronia; śpiewał też podczas nabożeństw żałobnych odprawianych na Prawosławnym Cmentarzu na Woli w kwaterach żołnierzy ukraińskich poległych w 1920 r. w obronie Warszawy. Chór koncertuje, bierze udział w festiwalach (jest m.in. laureatem MFMC), ma na koncie 3 płyty. W 2007 r. wziął udział w nagraniach na potrzeby serialu TVP „Plebania”. Chórem kieruje od 2003 r. Łukasz Rejt – absolwent Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytutu Regenckiego w Przemyślu, chórzysta wielu zespołów, w tym Ukraińskiego Chóru Męskiego „Żurawli”.

 

PROGRAM

  1. Grigorij Lwowski – Iże Cheruwymy
  2. Jurij Slastion – U Carstwi Twojim
  3. Irina Denisowa – Anheł wopijasze (melodia bizantyjska)
  4. Ołeksandr Koszyc – Tiło Chrystowe
  5. Divna Ljubojević – Tebe pojem (serbskie) solo: Joanna Korenicka-Rejt i Maria Kapeluch
  6. Hryhorij Wereta – Kant pro spasinnia

 

Chór „Błahowysnik”

Syhot, Rumunia

dyryguje: Margareta Lauruc
 kategoria: chóry parafialne
Chór działa od ponad 15 lat i śpiewa w czasie nabożeństw w macierzystej parafii. Oprócz muzyki cerkiewnej wykonuje również pieśni zakarpackie. Chór śpiewa w j. ukraińskim, rumuńskim i cerkiewnosłowiańskim, bierze udział w licznych festiwalach. Dyrygentką Chóru jest prof. Margareta Lauruc – żona proboszcza parafii – Mykoły. Pracuje jako nauczycielka w szkole w Syhocie, laureatka festiwali, uhonorowana dyplomem specjalnym Patriarchy Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego – Daniela.

 

PROGRAM

  1. Autor nieznany – I Antyfona
  2. Fiodor Kopinec – Iże Cheruwymy (karpatoruski raspiew)
  3. Autor nieznany – О Теbi
  4. Dmitrij Bortniański – Jakże Ti sławnyj
  5. Romuald Twardowski – Wo Carstwii Twojem
  6. Piotr Turczaninow – Chrystos woskrese

Chór Kameralny „In Laetitia”

Warszawa, Polska

dyryguje: Barbara Kucharczyk

kategoria: chóry amatorskie świeckie
Chór działający pod opieką Stowarzyszenia „In Laetitia” powstał w 2016 r. Wielokrotnie uczestniczył w mszach w warszawskich kościołach, jest również laureatem festiwali chóralnych. W repertuarze znajdują się utwory od renesansu do współczesności. Od początku dyrygentem Chóru jest Barbara Kucharczyk – absolwentka dyrygentury chóralnej Uniwersytetu Muzycznego F. Chopina.

 

PROGRAM

  1. Anonim – S nami Bog
  2. Dmitrij Bortniański – Chieruwimskaja
  3. Grigorij Lwowski – Gospodi pomiłuj
  4. Piotr Czajkowski – Legenda
  5. Fiodor Stiepanow – Tiebie pojem solo: Katarzyna Pomianowska-Korol – sopran, Jacek Kułakowski – tenor
  6. Aleksandr Archangielski – Wnuszi Boże molitwu moju

Wokalny Zespół “Consonans”

Charków, Ukraina

dyryguje: Witalina Duda
kategoria: chóry amatorskie świeckie
Zespół powstał w 2017 r. Repertuar obejmuje muzykę sakralną, klasyczną i ukraińskie pieśni ludowe. Zespół koncertuje i jest laureatem wielu konkursów i festiwali. Dyrygentem jest Witalina Duda– absolwentka Wydziału Edukacji Muzycznej Charkowskiego Instytutu Pedagogicznego, pracuje jako kierownik muzyczny w przedszkolu i szkole podstawowej dla dzieci z problemami ze wzrokiem.

 

PROGRAM

  1. Kyryło Stecenko – Otcze nasz
  2. Nikolai Cololo – Małoje Sławosłowije
  3. Kyryło Stecenko – Błagosłowy dusze Gospoda
  4. Seraphim Bit-Haribi – Triswiatoje (w j. aramejskim) solo: Natalia Sołoszenko i Witalina Duda
  5. Piotr Dinew – Angieł wopijasze
  6. Opr. Witalina Duda – Tropar Paschy w 3 językach solo: Witalina Duda
  7. Dmitrij Bortniański – Dostojno jest’
  8. Opr. Witalina Duda – Kriste Agdzga (gruzińskie Chrystos woskriesie)

 

 

Chór Uniwersytetu Rolniczego

Kraków, Polska

dyryguje: Joanna Gutowska – Kuźmicz
kategoria: chóry amatorskie świeckie
Chór powstał w grudniu 2003 roku, a jego głównym zadaniem jest uczestniczenie i uświetnianie uroczystości swojej uczelni oraz jej promocja. Chór koncertuje i bierze udział w konkursach w kraju i za granicą (Ukraina, Włochy, Czechy, Macedonia, Niemcy, Francja, Grecja, Hiszpania), zdobył ponad 40 nagród i wyróżnień, ma na swoim koncie dwie płyty. Dyrygentką Chóru jest Joanna Gutowska – Kuźmicz – absolwentka Akademii Muzycznej w Łodzi, uczestniczka seminariów dla dyrygentów chóralnych w kraju i za granicą, za szczególne zasługi dla Krakowa uhonorowana przez Prezydenta Miasta odznaczeniem Honoris Gratia.

 

PROGRAM

  1. Paweł Czesnokow – Pod Twoju Miłost’
  2. Siergiej Rachmaninow – Tiebie pojem solo: Aleksandra Bizoń
  3. Arvo Part – Bogorodice Diewo radujsia
  4. Stefan Mokranjac – Njest swiat
  5. Romuald Twardowski – Carice moja solo: Aleksandra Bizoń

 

Chór Miasta Sztip

Sztip, Północna Macedonia

dyryguje: Iwana Jankow
 kategoria: chóry amatorskie świeckie
Chór został założony w 2009 roku. Koncertuje w kraju i za granicą, jest laureatem pierwszych nagród na międzynarodowych festiwalach. Chór jest założycielem i organizatorem międzynarodowego festiwalu w Sztipie. Otrzymał specjalny list od Armii Republiki Macedonii oraz od Stowarzyszenia Osób Niepełnosprawnych z podziękowaniem za wkład w integrację i pomoc w równym rozwoju osób niepełnosprawnych. Dyrygentem Chóru jest Iwana Jankow – absolwentka dyrygentury chóralnej Akademii Muzycznej w Belgradzie oraz w Sztipie. Współpracowała z wieloma chórami w Macedonii i Serbii, laureatka krajowych i zagranicznych nagród.

 

PROGRAM

  1. Stevan Mokranjac – Tiebie pojem
  2. Vojna Neshic – Otcze nasz
  3. Aleksandr Archangielski – K Bogorodice prileżno
  4. Stojan Stojkov – Psalm 110
  5. Dmitrij Bortniański – Priiditie wospoim liudije

 

Dziecięcy Chór Wileńskiego Centrum Kulturalnego

oraz Litewskiego Radia i Telewizji

Wilno, Litwa
dyryguje: Regina Maleckaite
Kategoria: chóry dziecięco-młodzieżowe
Chór okrzyknięty najlepszym litewskim chórem dziecięcym został założony w 1979 roku. Repertuar opiera się głównie na współczesnej muzyce kompozytorów litewskich. Chór koncertuje w kraju i za granicą (w Niemczech, Polsce, Francji, Belgii, USA, Kanadzie, Japonii, Rosji, Słowenii, Holandii, na Węgrzech, w Szwajcarii), uczestniczy w wielu międzynarodowych konkursach chóralnych zdobywając liczne nagrody (jest 3-krotnym laureatem MFMC). Dyrygentem Chóru od 1979 roku, a od 1992 dyrektorem artystycznym jest Regina Maleckaite – absolwentka Litewskiej Akademii Muzycznej, wieloletni członek zarządu Litewskiego Związku Chórów, w 2015 roku odznaczona medalem „Zasłużony dla Litwy”.

 

PROGRAM

  1. Dmitrij Bortnianski – Jedinorodnyj Synie
  2. Pawel Czesnokow – Priidite, ublażim Iosifa
  3. Sergiej Rachmaninow – Chieruwimskaja piesń
  4. Dobri Christow – Chwalitie Imia Gospodnie
  5. Romuald Twardowski – Wo Carstwii Twojem

 

Dziecięca Ludowa Kapela Chóralna „Zorynka”

Tarnopol, Ukraina

dyryguje: Angela Doskocz

Kategoria: chóry dziecięco-młodzieżowe
Chór został założony w 1980 roku. W 1988 roku Ministerstwo Oświaty nadało Chórowi tytuł „Ludowej Kapeli Chóralnej”. W 1996 roku na bazie Chóru powstała dziecięca szkoła chóralna o tej samej nazwie. Chór jest wielokrotnym laureatem międzynarodowych konkursów chóralnych (Austria, Bułgaria, Włochy, Mołdawia, Niemcy, Polska – m.in. MFMC, Rosja, Słowacja, Węgry, Czechy, Chorwacja, Hiszpania). Repertuar obejmuje muzykę sakralną, klasyczną, utwory chóralne współczesnych kompozytorów, opracowania ukraińskich pieśni ludowych. Większość utworów jest śpiewana a cappella. Założycielem Chóru jest Izydor Doskocz – absolwent Lwowskiego Konserwatorium, Zasłużony Pracownik Oświaty Ukrainy, stały dyrektor Chóru. Od 1993 roku dyrektorem Chóru i głównym dyrygentem jest Angela Doskocz – Zasłużony Pracownik Oświaty Ukrainy, od 2017 roku dyrektor Dziecięcej Szkoły Chóralnej „Zorynka”.

 

PROGRAM

  1. Mykoła Leontowycz – Otcze nasz
  2. Ihor Szczerbakow – Bohorodyce Diwo, radujsia
  3. Wołodymyr Stecenko – Psalm Hospody, Boże mij
  4. Mychajło Szuch – Błahodattiu osiny
  5. Pylyp Kozyckyj – Wse upowanije moje
  6. Bohdana Filc – Hospody, Władyko nasz

Dziecięcy Chór Miasta Iaşi

Iaşi, Rumunia

dyryguje: Raluca Zaharia

Kategoria: chóry dziecięco-młodzieżowe
Chór został założony przez Narodowe Ateneum w Iaşi z inicjatywy miejskiego magistratu celem zjednoczenia dzieci poprzez muzykę chóralną. Koncert inaugurujący działalność Chóru miał miejsce w listopadzie 2020 r. Chór tworzą utalentowani uczniowie miejskich szkół reprezentując miasto w lokalnych, krajowych oraz międzynarodowych wydarzeniach kulturalnych. Pomimo krótkiego stażu, Chór wykonał już wiele koncertów oraz nagrań w radiu i telewizji. Dyrygentką jest Raluca Zaharia – współzałożycielka Chóru, przewodnicząca miejskiego stowarzyszenia kulturalnego.

 

PROGRAM

  1. opr. Dan Mihai Goia, muz. Filotei Morosanu – Kim jest Bóg
  2. opr. Florin Bucescu, Vasile Spartarelu – Chieruwimskaja
  3. opr. Raluca Zaharia, muz. D. G. Kiriac – Panie, usłysz mnie
  4. opr. Raluca Zaharia, muz. Nicolae Lungu – Czertog Twój
  5. Gheorghe Cucu – Pomiłuj mia, Boże
  6. Siergiej Rachmaninow – Bogorodice Diewo
  7. opr. Sandu Bantas, muz. A. Fliarkowski – Wieruju

 

Chór „Nova Aliança”

Luanda, Angola

dyryguje: Rodrigues António Eduardo Babi
 Kategoria: chóry amatorskie świeckie
Chór, którego nazwa w j. portugalskim oznacza „nowe przymierze” powstał w 2002 r. Składa się z ludzi tworzących kościelną społeczność połączoną wspólną misją, jaką jest głoszenie Ewangelii. Do repertuaru Chóru oprócz renesansowych i barokowych dzieł klasyków wchodzą również tradycyjne utwory Angoli i Afryki. Chór śpiewa w 6 narodowych językach koncertując w kraju i za granicą, bierze udział w różnych przedsięwzięciach kulturalnych, krajowych i międzynarodowych festiwalach zdobywając nagrody i wyróżnienia, a także w warsztatach prowadzonych przez krajowych i zagranicznych muzyków. Dyrygentem Chóru jest od 2008 roku Rodrigues António Eduardo Babi – muzyk i kompozytor.

 

PROGRAM

  1. Władimir Diakow – Iże Chieruwimy
  2. Aleksandr Archangielski – Błagosłowi, dusze moja, Gospoda solo: Pedro Manuel Mavakala
  3. Aleksandr Archangielski – Chwalitie Imia Gospodnie solo: Pedro Manuel Mavakala
  4. Aleksandr Archangielski – S nami Bog (znamienny raspiew) solo: Carlos Kamena Sita
  5. Wasilij Staroruski – Wieliczajem Tia

 

Ukraiński Chór Męski „Żurawli”

Warszawa, Polska

dyryguje: Jarosław Wujcik
Kategoria: chóry amatorskie świeckie
Istniejący od 1972 roku reprezentacyjny zespół chóralny Związku Ukraińców w Polsce zrzesza chórzystów z całego kraju. Repertuar obejmuje ukraińską muzykę ludową, cerkiewną oraz najwybitniejsze kompozycje ukraińskiej klasyki chóralnej. Pierwszymi chórzystami byli Ukraińcy przymusowo wysiedleni w 1947 roku na tzw. Ziemie Odzyskane w ramach akcji „Wisła” z terenów południowo- wschodniej Polski. Wśród nich byli działacze społeczni, śpiewacy greckokatolickich i prawosławnych chórów parafialnych. Dzisiaj śpiewają ich potomkowie – synowie i wnukowie oraz ukraińscy emigranci. Łączy ich przynależność do ukraińskiej mniejszości oraz pasja do własnej kultury i śpiewu chóralnego. Chór jest wielokrotnym Laureatem MFMC. Kierownikiem artystycznym i dyrygentem Chóru od 2003 r. jest Jarosław Wujcik – tenor, kontratenor, dyrygent, absolwent Akademii Muzycznej w Gdańsku, regent greckokatolickich chórów, od grudnia 2007 roku – dyrektor Instytutu Regenckiego Archieparchii Przemysko- Warszawskiej Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego w Polsce.

 

PROGRAM

  1. red. Mykoła Hobdycz – Swiatyj Boże z Irmologionu Przemyskiego solo: Michał Zrada
  2. Mychajło Werbyckyj – Anheł Wopijasze
  3. Kyryło Stecenko – Błahosłowy Dusze Moja Hospoda
  4. Petro Honczarow – Krestu Twojemu
  5. Wołodymyr Zubyckyj – Mołytwa

 

Chór „Basilica Cantans”

Wrocław, Polska

dyryguje: Mirosława Jura – Żegleń
Kategoria: chóry parafialne
 Chór powstał w 2004 roku. Repertuar obejmuje szeroki wachlarz utworów różnych stylów, przede wszystkim jednak specjalizuje się w wykonywaniu muzyki sakralnej, w tym cerkiewnej. Ponadto w swoim programie posiada szeroką gamę utworów świeckich. Chór jest laureatem wielu konkursów i festiwali, w tym MFMC. Uczestniczył w wielu ważnych wydarzeniach jak uroczyste msze, Ingres Metropolity Wrocławskiego, koncert w ramach programu Europejska Stolica Kultury Wrocław 2016. Chór współpracuje również i wykonuje dzieła znanych kompozytorów. Kierownikiem artystycznym i dyrygentem Chóru jest od 2007 roku Mirosława Jura – Żegleń – absolwentka dyrygentury chóralnej oraz Podyplomowego Studium Akompaniatorskiego Wrocławskiej Akademii Muzycznej. Laureatka konkursów dyrygenckich, uhonorowana Srebrną i Złotą Odznaką PZChiO.

 

PROGRAM

  1. Gawriił Łomakin – Tiebie pojem
  2. Stiepan Dawydow – Jedinorodnyj Synie
  3. Paweł Czesnokow – Żertwa wiecziernaja solo: Wojciech Ławnikowicz-bas
  4. Konstantin Szwiedow – Nie imamy inyja pomoszczi
  5. Arvo Pärt – Bogorodice Diewo
  6. Romuald Twardowski – Alliłuja

 

Chór „Nostro Canto” Instytutu Muzyki i Sztuk Pięknych

Uniwersytetu w Preszowie

Preszów, Słowacja

dyryguje: Tatiana Švajkova

Kategoria: chóry uczelni muzycznych
Chór został założony w 2001 roku. Koncertuje w kraju i za granicą; współpracuje z chórami i orkiestrami z Polski i Węgier oraz ze słowackim Radiem i Telewizją; jest laureatem międzynarodowych konkursów. Chór wydał płytę ze współczesnymi kompozycjami chóralnymi. Dyrygentką Chóru jest jego założycielka – prof. Tatiana Švajková – absolwentka śpiewu chóralnego i dyrygentury Akademii Muzycznej w Bydgoszczy; wykładowca dyrygentury, dyrygentka innych chórów w kraju i za granicą, jurorka i laureatka międzynarodowych konkursów chóralnych.

 

PROGRAM

  1. Michaił Ippolitow-Ivanow – Psalm 133
  2. Metropolita Hiłarion (Alfiejew) – Błażenni
  3. Juraj Hatrík – W domu Ojca mego
  4. Siergiej Rachmaninow – Bogorodice Diewo
  5. Ivan Hrušovský – Tropar

Chór Uczelni Muzycznej im. Jazepsa Medinsa

Ryga, Łotwa

dyryguje: Janis Baltinš i Uldis Kokars

Kategoria: chóry uczelni muzycznych
Chór bierze udział w organizowanych przez szkołę licznych międzynarodowych konkursach dyrygentów chóralnych oraz w koncertach organizowanych przez Europejską Akademię Chóralną (w Niemczech, Austrii, Francji, Grecji, Szwajcarii), które dają uczniom niepowtarzalną okazję do prób wokalnych kompozycji symfonicznych pod kierownictwem wybitnych europejskich dyrygentów. Poziom Chóru potwierdzają wysokie miejsca na międzynarodowych konkursach w kraju i Europie (Laureat MFMC). Dyrygentami Chóru są: Janis Baltinš i Uldis Kokars – pedagodzy, dyrektorzy artystyczni i dyrygenci innych chórów, wykładowcy seminariów w kraju i za granicą.

 
PROGRAM


  1. Andrej Makor – Gospodi Isusie Chrystie
  2. Andrej Makor – Spasienije sodiełał
  3. Konstantin Szwiedow – Wieruju
  4. Paweł Czesnokow – Chwalitie Gospoda s niebies
  5. Damijan Močnik – Spasienije sodiełał>
  6. Alfred Sznitke – Otcze nasz

 

Akademicki Chór Politechniki Gdańskiej

Gdańsk, Polska

dyryguje: Mariusz Mróz
 Kategoria: chóry amatorskie świeckie
Chór założony w 1965 roku jako “Collegium Academicum Musicae Antiquae”, w 1968 roku zmienił nazwę na Chór Politechniki Gdańskiej. Prowadzi bogatą działalność koncertową w kraju i Europie, bierze udział w wielu konkursach i festiwalach chóralnych zdobywając liczne nagrody (m.in. dwukrotny Laureat MFMC). Chór ma w swoim dorobku trzy płyty, w tym jedną z muzyką cerkiewną. Repertuar Chóru to głównie muzyka sakralna a cappella, cerkiewna, oratoria z różnych stylów i epok od renesansu do współczesności, ale również utwory współczesne i ludowe. Kierownikiem artystycznym i dyrygentem Chóru jest od 1992 roku dr hab. Mariusz Mróz – absolwent Wydziału Dyrygentury Chóralnej Akademii Muzycznej w Gdańsku.

 
 

PROGRAM

  1. Modest Musorgski – Angieł wopijasze
  2. Paweł Czesnokow – Miłost’ mira solo: Anna Bączyk – sopran, Julia Popielewska – alt, Konrad Grzybicki – tenor, Jan Cychnerski – bas
  3. Irina Denisowa – Chieruwimskaja piesń
  4. Jelena Junek – Bogorodice Diewo, radujsia
  5. Romuald Twardowski – Wsiakoje dychanie

Chór Akademicki Uniwersytetu Warszawskiego

Warszawa, Polska

dyryguje: Irina Bogdanovich

Kategoria: chóry amatorskie świeckie
Chór powstał w 1921 roku. We wrześniu bieżącego roku Chór rozpoczął 100. sezon artystyczny. W repertuarze znaleźć można muzykę a cappella różnych epok, od renesansu po utwory współczesne: klasyczne, folklorystyczne oraz rozrywkowe, jak również wielkie formy wokalno-instrumentalne. Działalność Chóru to zarówno projekty własne, takie jak organizowany od 2015 roku Międzynarodowy Festiwal „Wiosna Chórów na UW”, jak i współpraca z innymi instytucjami w Polsce i za granicą. Chór wystąpił na ceremonii otwarcia EURO 2012 na Stadionie Narodowym oraz podczas wielu ważnych wydarzeń, jak m.in. gala rozdania nagród „Teraz Polska”. Chór jest laureatem wielu krajowych i zagranicznych konkursów, w tym nagrody Fryderyk. Chór jest wielokrotnym Laureatem MFMC. Chór często koncertuje za granicą – w ostatnich latach koncertował w Europie, Rosji i Korei Południowej. Kierownikiem artystycznym i dyrygentem Chóru jest od 2002 roku pochodząca z Rosji Irina Bogdanovich, gdzie ukończyła z wyróżnieniem wydział dyrygentury chóralnej na Uniwersytecie Pedagogiczno-Muzycznym oraz wydział pianistyki Konserwatorium w Jekaterynburgu. Laureatka licznych nagród, pracuje z wieloma orkiestrami, prowadzi różnorodną działalność artystyczną; zajmuje się edukacją muzyczną dzieci, komponuje muzykę filmową, od 2008 roku jest członkiem Polskiej Akademii Fonograficznej; w 2019 roku została odznaczona Odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

 

PROGRAM

  1. Mykoła Dylecki – Woskriesienskij kanon – Woskresienija dien’
  2. Aleksandr Archangielski – Głasom moim ko Gospodu wozzwach
  3. Dmitrij Bortniański – Koncert nr 32, cz. 3 i 4
  4. Siergiej Rachmaninow – Nynie otpuszczajeszy solo: Jakub Kozioł – tenor
  5. Alfred Sznitke – Otcze nasz

Męski Chór „Św. Jan Damasceński”

Arad, Rumunia
dyryguje: o. Gabriel Streulea
 Kategoria: chóry parafialne
Chór został założony w 2008 roku z inicjatywy studentów seminarium w Arad. Repertuar składa się z muzyki bizantyjskiej oraz lokalnych utworów cerkiewnych. Chór śpiewa podczas cerkiewnych nabożeństw nie tylko w kraju, ale również za granicą (Niemcy, Węgry, Austria, Czechy), bierze udział w festiwalach zdobywając nagrody. Dyrygentem Chóru jest od 2018 roku o. Gabriel Streulea – absolwent muzyki sakralnej i dyrygentury chóralnej Prawosławnego Seminarium w Arad oraz Bizantyjskiej Szkoły Muzycznej Archidiecezji Ateńskiej w Grecji.

 
PROGRAM


  1. Troparion św. Łukasza z Krymu
  2. Grigorios Stathis – Alleluja
  3. Petru Berechet – Maria, a Kirios meta sou
  4. Chiriac Ioanidis – Swiatyj Boże
  5. Hieromnich Jan – Matka Boża

Kameralny Chór „Cappella Musicae Antiquae Orientalis”

Poznań, Polska

dyryguje: Leon Zaborowski

Kategoria: chóry amatorskie świeckie
Chór powstał w 1984 roku. Wykonał dotychczas ponad 530 koncertów w kraju i za granicą, odbył 46 zagranicznych tournée w 20 krajach europejskich. Specjalizuje się w wykonaniu muzyki cerkiewnej XVIII-XX ww.  Uczestnik kilkudziesięciu festiwali w kraju (m.in. pięciokrotny laureat, w tym dwukrotny zdobywca pierwszej nagrody na MFMC i zagranicą. Chór ma na swoim koncie prawykonanie i nagranie płyty CD 28 kolęd prawosławnych opracowanych przez Romualda Twardowskiego. W dorobku Chóru znajdują się nagrania radiowe, video, telewizyjne oraz 3 płyty CD. Dyrygentem Chóru od początku jego istnienia jest prof. Leon Zaborowski – absolwent Konserwatorium im. P. Czajkowskiego w Moskwie, obecnie profesor Akademii Muzycznej w Poznaniu, Kierownik Katedry Edukacji Muzycznej, juror konkursów chóralnych w kraju i za granicą, uhonorowany odznaczeniem MKiDN Zasłużony Kulturze Gloria Artis, pomysłodawca i dyrektor dwóch festiwali muzyki cerkiewnej.

 
PROGRAM


  1. Michaił Ippolitow-Iwanow – Błagosłowi dusze moja Gospoda
  2. Dmitrij Bortnianski – Tiebie pojem
  3. Aleksandr Archangielski – Swietilien Rożdiestwu Chrystowu
  4. opr. Romuald Twardowski – Radujtiesia wsi ludije
  5. Aleksandr Tretiakow – Jedinorodnyj Synie
  6. Paweł Czesnokow – Swiatyj Boże z Liturgii op. 42
  7. Dmitrij Bortnianski – Chieruwimskaja 7

Chór Akademicki Politechniki Warszawskiej

Warszawa, Polska

dyryguje: Dariusz Zimnicki

 Kategoria: chóry amatorskie świeckie

 

Chór powstał w 2000 roku. W jego bogatym repertuarze znajduje się przede wszystkim najnowsza muzyka chóralna a cappella, w tym utwory rzadko wykonywane w Polsce. Chór ma w swoim dorobku dzieła uznanych mistrzów epok renesansu i romantyzmu oraz wielkie formy wokalno-instrumentalne. Jest zwycięzcą krajowych i zagranicznych konkursów chóralnych, w tym MFMC. Chór ma na swoim koncie ponad 20 prawykonań muzyki polskiej i zagranicznej. Współpracował z wieloma osobistościami ze świata muzycznego. Kierownikiem Chóru i dyrygentem jest Dariusz Zimnicki – absolwent dyrygentury chóralnej Konserwatorium Wileńskiego oraz Akademii Muzycznej w Warszawie, profesor Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, od 2020 roku pełni funkcję kierownika Katedry Dyrygentury Chóralnej. Juror w przedsięwzięciach na szczeblu ogólnopolskim i międzynarodowym; wystąpił na niezliczonej ilości prezentacji, wykładów i warsztatów w Europie, Ameryce i Azji. Jest pomysłodawcą i organizatorem Międzynarodowej Konferencji Naukowo- Artystycznej „Osobowość dyrygenta”.

 

PROGRAM

  1. Mykoła Dylecki – Swietisia
  2. Andrej Makor – Pomiłuj mia – Gospodi Isusie, Spasienije sodiełał
  3. Piotr Czajkowski – Angieł wopijasze
  4. Henryk Jan Botor – Chieruwimskaja piesń
  5. Andžejs Rancevičs – O wsiepietaja Mati

 

Męski Chór „Św. Efrem”

Budapeszt, Węgry

dyryguje: Tamás Bubnó i Lőrinc Bubnó

Kategoria: chóry profesjonalne

 

Najpopularniejszy węgierski chór został założony w 2002 roku przez zdobywcę Nagrody Liszta oraz uhonorowanego tytułem Zasłużonego Artysty Węgier – Tamása Bubnó. Początkowo Chór specjalizował się w muzyce bizantyjskiej, która przyczyniła się do pierwszego zagranicznego sukcesu Chóru, który rozpoczął się w 2006 roku na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka” w Białymstoku, gdzie Chór zdobył pierwszą nagrodę w kategorii chórów profesjonalnych. Ta prestiżowa nagroda utorowała drogę do międzynarodowych festiwali i koncertów w całej Europie, a także w Maroku, Indiach, ZEA i Ameryce Południowej. Chór pielęgnuje również męską chóralistykę wielkich mistrzów Węgier. Unikalne brzmienie Chóru stało się znane wielu współczesnym kompozytorom, z których część napisała utwory specjalnie dla Chóru. Z 13 wydanych przez Chór albumów, jeden – „Byzantine Mosaics” otrzymał w Luksemburgu nagrodę Supersonic Award. Niektórzy członkowie Chóru to początkujący kompozytorzy. Komponując i rearanżując utwory poszerzają repertuar Chóru. Chór jest laureatem Węgierskiej Nagrody Dziedzictwa oraz Nagrody Marki Budapesztu. Od 2011 organizuje coroczny cykl koncertów „Orientale Lumen”, w którym udział biorą międzynarodowi wykonawcy muzyki bizantyjskiej, (m.in. Siostra Marie Keyrouz, Nektaria Karantzi, Moskiewski Chór Patriarchalny, Chór Męski „Optina Pustyn”), a także coroczne cykle koncertów odbywające się od 2013 r. w Centrum Muzycznym w Budapeszcie w okresie pomiędzy Bożym Narodzeniem a Sylwestrem, odwiedzając różne miasta, prezentuje utwory związane z danym miastem.

 

PROGRAM

  1. Dmitrij Bortniański – Sława w wysznich Bogu
  2. Boldizsár Csiky – De-nceputul lumieei dentîiu
  3. Romuald Twardowski – Chwalitie Imia Gospodnie
  4. János Boksay – Otcze nasz
  5. Tamás Bubnó – Rusińska kolęda z Zakarpacia

 

Męski Chór „Logos”

Ryga, Łotwa

dyryguje: o. Jan Szenrok

Kategoria: chóry profesjonalne

 

Chór powstał w 1989 roku. Jego nazwa (w j. greckim – słowo, idea, nauczanie) symbolizuje jedność artystów i publiczności połączonych podczas koncertu wspólnym, duchowym przesłaniem. Chór regularnie koncertuje, a także uczestniczy w liturgiach w Katedrze Narodzenia Pańskiego w Rydze. Dyrygentem Chóru jest protojerej Jan Szenrok – założyciel Chóru, absolwent Moskiewskiego Seminarium Prawosławnego, Łotewskiej Akademii Muzycznej, a także Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Łotewskiego, gdzie pracował jako wykładowca. Był także pedagogiem w Łotewskiej Akademii Kultury oraz dyrygentem i kierownikiem artystycznym Chóru Metropolity Łotwy i Ryskiego Chóru Prawosławnego.

 

PROGRAM

  1. Maksim Kotogarow – Dusze moja solo: Janis Kurševs
  2. Aleksandr Barajew – Stranen i priszliec jesm
  3. diakon Aleksandr Žitnikov – Sud nad Chrystom solo: Rihards Rudzitis, Janis Kurševs
  4. protojerej Ioann Šenrok – Smert’ Chrysta na kriestie
  5. Aleksiej Lwow, red. protojerej Ioann Šenrok – Kyrie eleison

Kameralny Chór “United”

Kijów, Ukraina

dyryguje: Władysław Łysenko

Kategoria: chóry profesjonalne

 

Chór składa się ze studentów i absolwentów kijowskiego konserwatorium. Głównym celem Chóru jest odrodzenie ukraińskiej kultury muzycznej, a w szczególności rozwój muzyki sakralnej i przywrócenie klasycznych wzorców muzycznej kultury Ukrainy. Chór bierze udział w krajowych i międzynarodowych festiwalach, jest laureatem międzynarodowych konkursów. Założycielem i dyrygentem Chóru jest Władysław Łysenko – laureat międzynarodowych konkursów, absolwent dyrygentury chóralnej kijowskiej Akademii Muzycznej.

 

PROGRAM

  1. Romuald Twardowski – Błagosłowi, dusze moja, Gospoda
  2. Tatiana Jaszwili – Triswiatoje
  3. Maksym Bierezowski – Wsi jazycy
  4. Jewhen Stankowycz – Dostojno je
  5. Łesia Dyczko – Nechaj powni budut usta naszy

 

Męski Chór „Wszystkich Świętych”

Mińsk Białoruś

dyryguje: Dmitrij Tokmakow

Kategoria: chóry profesjonalne

 

Chór został założony w 2013 roku przy cerkwi Wszystkich Świętych. Bierze udział w nabożeństwach oraz państwowych uroczystościach, koncertuje w kraju i za granicą, jest laureatem międzynarodowych konkursów. Repertuar składa się głównie z muzyki cerkiewnej, a także autorskich kompozycji i aranżacji dyrygenta Chóru – Dmitrija Tokmakowa, absolwenta Konserwatorium w St. Petersburgu, nauczyciela emisji głosu na Wydziale Dyrygentury Chóralnej oraz Wydziale Śpiewu Białoruskiej Państwowej Akademii Muzyki.

 
 

PROGRAM

  1. Siergiej Rachmaninow – Priiditie pokłonimsia z Całonocnego Czuwania
  2. Swietie tichyj
  3. Nikoła Dyleckij, przeł. Protojerej Dmitrij Daszewski – Jedinorodnyj Synie
  4. Paweł Czesnokow – Preswiatej Bogorodice pomolimsia solo: Roman Ogłoblin
  5. Andriej Bondarenko – Pripadi, dusze, k Otrokowice
  6. aranż. Dmitrij Tokmakow – Woskresienije Twoje, Chrystie Spasie
  7. Aleksandr Kastalski – Chrystos woskriesie

 

Państwowy Chór Kameralny „Polifonia”

Szawle, Litwa

dyryguje: Linas Balandis

 Kategoria: chóry profesjonalne

 

Chór powstał w 1974 r. jako mały zespół, który w roku 1986 stał się profesjonalnym Państwowym Chórem Filharmonii w Szawle. W 1998 oddzielił się od Filharmonii Narodowej i przyjął nazwę Państwowego Chóru Kameralnego „Polifonia”. Dotychczasowy repertuar składający się z barokowych i renesansowych dzieł został zastąpiony utworami różnych epok z naciskiem na propagowanie litewskiej chóralistyki. Chór koncertuje w Europie, a nawet w Ameryce Południowej pod dyrekcją najlepszych krajowych i zagranicznych dyrygentów z Rosji, Niemiec, Słowenii, USA, Włoch, Szwecji. Występował z krajowymi i zagranicznymi orkiestrami kameralnymi i symfonicznymi, bierze również udział w festiwalach w kraju i za granicą (Laureat MFMC). Dyrygentem i kierownikiem artystycznym Chóru jest Dr Linas Balandis – absolwent dyrygentury chóralnej litewskiej Akademii Muzyki i Teatru, zwycięzca międzynarodowych konkursów, dyrygent profesjonalnych chórów.

 

PROGRAM

  1. Dmitrij Bortniański – Tiebie Boga chwalim
  2. Siergiej Rachmaninow – Błagosłowi dusze moja Gospoda solo: Nora Petročenko
  3. Alfred Sznitke – Gospodi Isusie Chrystie
  4. Alfred Sznitke – Otcze nasz
  5. Paweł Czesnokow – Żertwa wieczerniaja solo: Nora Petročenko
Trudno znaleźć słowa, które wyrażą radość i dumę towarzyszącą organizatorom 40., jubileuszowej edycji Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka” 2021. Ale bezsprzecznie je odczuwali, zwłaszcza w chwili wieńczącej koncert inaugurujący Festiwal, gdy wspólnie – pomysłodawca i dyrektor Festiwalu, Mikołaj Buszko oraz dyrektor Biura Organizacyjnego Festiwalu, Irena Parfieniuk – stanęli przy mikrofonie dziękując za pierwszy po 21 latach koncert Białymstoku w wykonaniu Chóru Filharmonii Narodowej.

Zanim jednak na scenie pojawił się gość Inauguracji z głośników popłynął festiwalowy dżingiel „S nami Boh”, w ślad za którym na scenie pojawił się chór dziecięco-młodzieżowy pod dyrekcją Ewy Barbary Rafałko.

Młodzi śpiewacy wykonali jeden z najstarszych i najbardziej symbolicznych utworów polskiej liryki religijnej. To tradycja, że festiwal, który wyrósł z wielokulturowej tradycji pogranicza, ale jednak powstał w Polsce i to jej różnorodność podkreśla i promuje, rozpoczyna się „Gaude Mater Polonia”.

Młodzi artyści nie tylko odważnie rozpoczęli jubileuszowy festiwal, ale też stali się symbolem dbałości o przekaz międzypokoleniowy oraz wsparcie zainteresowania chóralistyką wśród młodych ludzi, które są częścią misji Festiwalu, co podkreślała na scenie Ilona Karpiuk wprowadzając w ten uroczysty wieczór widownię zebraną w Sali koncertowej Opery i Filharmonii Podlaskiej przy Podleśnej 2.

 

To od lat festiwalowy dom, w którym organizatorzy, ale i publiczność czują się jak u siebie, a wykonawcy wypełniają śpiewem znane ściany dawnej Filharmonii. Na scenie tradycyjna aranżacja – ikonostas, który odsyła nas do wnętrz świątyń, które na całym świecie są miejscem modlitw i różnych rodzajów śpiewu, o czym nie zapomina i co uwydatnia Festiwal.
Wszystko to jest możliwe, dzięki ogromnemu wsparciu ludzi i instytucji, o czym wspomniała prowadząca przytaczając nazwy wszystkich partnerów, sponsorów i patronów tegorocznej edycji. Przypominając niezmienną formułę spotkania, którą jest konkurs przywołała także nazwiska szacownego jury, które również w roku jubileuszowym przysłuchiwać się będzie zmaganiom chórów i wskaże najdoskonalsze wykonania i interpretacje.
Prof. Romuald Twardowski – przewodniczący jury oraz ks. Jerzy Szurbak
Prof. dr hab. Wioletta Miłkowska wśród publiczności
Na scenie chwilę później pojawił się pomysłodawca i Dyrektor Festiwalu, Mikołaj Buszko.

Przywitał znakomite grono gości na czele z wicemarszałkami Senatu X kadencji: Gabrielą Morawską-Stanecką i Bogdanem Borusewiczem.


Wspominając czas i ludzi zauważył nieubłaganie uciekający czas i liczne pożegnania z bliskimi Festiwalowi osobami, dlatego też Mikołaj Buszko zaproponował uczczenie ich pamięci minutą ciszy.
Zaszczyt otwarcia Festiwalu przypadł w udziale jednemu z gospodarzy. W imieniu Prezydenta Tadeusza Truskolaskiego i swoim, wiceprezydent Białegostoku, Zbigniew Nikitorowicz, wypowiedział magiczną formułę otworzył tegoroczną edycję.

 

Równo o 19:00, razem z wydarzeniami na scenie przy Podleśnej 2 wystartowała transmisja wydarzenia, a był to szczególny koncert. „Muzyczne perły prawosławia” kojarzą się dla stałych bywalców z kolekcją festiwalowych hitów, i choć to słowo z pozoru nie przystoi, to są jednak utwory, które na stałe wpisały się w program festiwalowych przesłuchań i koncertów specjalnych, czy zostały zapisane na licznych wydawnictwach płytowych. Słyszymy „Siej dień” Diechtiarowa i chcemy śpiewać razem. I choć jako widzowie śpiewamy jedynie w myślach, to melodie te i harmonie zostawiają w nas swój ślad wyryty w sercu.
Koncert, który zaproponował Mikołaj Buszko pełen był wspaniałych, często unikalnych wykonań.
– Wydaje mi się, ze to było pierwsze tak poważne zderzenie tego chóru z muzyką cerkiewną – relacjonował Polskiemu Radiu Białystok swoje pierwsze wrażenia prof. Romuald Twardowski.

– Dotychczas wykonywaliśmy jedynie pojedyncze utwory, to zaproszenie było dla nas prawdziwym wyzwaniem – przyznał po koncercie Bartosz Michałowski, od 2017 roku Dyrektor i Dyrygent Chóru Filharmonii Narodowej.
Chór ów w tym roku świętuje swoje 120-lecie istnienia i wydaje się niezwykle ciekawym, że po tylu latach pracy, po tylu zaśpiewanych koncertach i odwiedzonych krajach wciąż pojawiają się wzywania.
– Wymowa poszczególnych utworów sprawiła najwięcej trudności – dodał dyrygent, – ale mieliśmy dwoje konsultantów, w tym jedną Podlasiankę, która wyznaje prawosławie, to był znakomity punkt odniesienia. Czasami mówiła, słuchając naszego śpiewu, że czuje się prawie jak w cerkwi.
I rzeczywiście koncert Chóru Filharmonii Narodowej wywarł olbrzymie wrażenie na słuchaczach. Koncert składał się z trzech części, a każda stanowiła pewną odrębną całość.

Koncert rozpoczęło „Priidite pokłonimsia” S. Rachmaninowa. To wezwanie wiernych na nabożeństwo symbolicznie zawezwało słuchaczy do uczestniczenia w święcie jubileuszu Festiwalu zapraszając na kolejne dni przesłuchań i prawdziwą ucztę dla miłośników muzyki chóralnej. Następnie usłyszeliśmy w wykonaniu męskiej części Chóru „Błażen muż” – napiew Kijewsko-Pieczerskiej Ławry oraz „Tieło Chrystowo” z Irmołogionu Supraskiego.

W obu utworach partię solową wykonał Łukasza Kocur. Trzeba przyznać, że interpretacja „Tieło Chrystowo” z wręcz transowo wykonaną linią basu w tle oraz głosem Łukasza Kocura przeniosła nas niemal do XVI-wiecznej świątyni.

W tej części usłyszeliśmy także Gruziński troparion „Chrystos Woskriesie”, „Otcze nasz” autorstwa skrzypka, duchownego i kompozytora, Fiodora Dubiańskiego, a także prawdziwe wzywanie dla wykonawców – Bortniańskiego „Da Woskresniet Bog” oraz niezywkle radosne, idealne na uroczysty dzień „Siej dień” Stiepana Diegtiarowa.

W drugiej części spotkania z warszawskimi chórzystami pod dyrekcją Bartosza Michałowskiego usłyszeliśmy cztery niezwykle uduchowione utwory. Na początek wreszcie piękne forte podczas „Wieruju” z liturgii Piotra Czajkowskiego, utwór, którego tekst niebawem będzie miał 1700 lat.

Zabrzmiał pięknie kantyk Św. Symeona „Nynie otpuszczajeszi” z muzyką Karola Szymanowskiego, a także kolejną wersję „Otcze nasz”, do której muzykę napisał emigracyjny duchowny Nikołaj Kiedrow.
– Choć cały koncert wzbudzał w nas olbrzymie emocje, to właśnie ten utwór poruszył mnie w sposób szczególny – mówił o kompozycji Kiedrowa Bartosz Michałowski.
Tę cześć zwieńczyło wykonanie anielskiej pieśni „Swiatyj Boże”. Kompozycja Ludomira Michała Rogowskiego skomponowana w Dubrownika została znaleziona po latach w Belgradzie, a po raz pierwszy wykonana nie gdzie indziej, a na MFMC „Hajnówka”.

Zanim Chór Filharmonii Narodowej rozpoczął trzecią część koncertu na scenie ponownie pojawił się Mikołaj Buszko. Z uwagi na trudną sytuację w Białorusi w tym roku wielu artystów stamtąd nie przybędzie, dlatego też dyrektor Festiwalu postanowił w inny sposób zaakcentować ich znaczenie dla Festiwalu, podziękować i wyrazić wsparcie. Chór pod dyrekcją Bartosza Michałowskiego wykonał religijny hymn Białorusi z muzyką Mikoły Rawieńskiego do tekstu Natalli Arsieniewaj. Po raz pierwszy wykonał go w 1990 r. Państwowy Kameralny Chór Białorusi pod dyr. tegorocznego jurora obecnego na Inauguracji – Igora Matiuchowa.
Ostatnia część koncertu poświęcona była współczesnym kompozytorom. Na otwarcie zabrzmiało „Strannoje Rożdiestwo” G. Swiridowa. Zaraz po nim okazja, by wspomnieć postać niezwykle utalentowanej, odważnej ukraińskiej kompozytorki, wieloletniej jurorki i oddanej przyjaciółki festiwalu, bowiem goście wykonali „Błagosłowi dusze moja Gospoda” Łesi Diczko. Każdy utwór w tej części ma znaczenie szczególne. W 2004 roku widzowie festiwalu usłyszeli pełny koncert z twórczością brytyjskiego kompozytora Sir Johna Tavenera, a podczas inauguracyjnego wieczoru zabrzmiała jego „Pieśń dla Ateny”, wykonywana między innymi na pogrzebie Księżnej Diany. Synonimem współczesnej muzyki cerkiewnej jest także twórczość Maestro Krzysztofa Pendereckiego. Na tym koncercie nie mógł zabrzmieć inny utwór niż napisany na prośbę Mikołaja Buszko „Iz głubiny wozwach”, wykonany w 2015 roku podczas jubileuszu Maestro na Festiwalu. Gromkimi brawami i niezwykle emocjonalnym przyjęciem ze strony kompozytora spotkało się wykonanie „Osanna II”. Utwór napisał Romuald Twardowski, który dziś dzielił się tą radością ze słuchaczami w Sali.

Koncert zakończyło wykonanie szczególne. Tylko raz zdarzyło się usłyszeć ten utwór, gdy wykonywał go Chór Państwowego Radia i TV Białorusi pod dyrekcją prof. Wiktora Rowdo. Teraz Chór Filharmonii Narodowej pod dyyrekcją Bartosza Michałowskiego w fenomenalny sposób wykonał „Dnies’ Chrystos”Wasilija Titowa i przyniósł nam wszystkim szczególne przeżycia.

Owacjom nie było końca. Na bis dyrygent wybrał niezwykle radosne „Siej dień”, a wieńcząc spotkanie ku uciesze organizatorów i widzów zgromadzonych w Sali Chór Filharmonii Narodowej zaśpiewał „Mnohaja leta”.

To najlepsze dla nas życzenia na najbliższe dni, a organizatorom podziękowania, bo jak powiedział prof. Twardowski: – To, że ten Festiwal się odbywa to rodzaj cudu w tych warunkach i czasach. Marzę jedynie o tym, by wszystkie chóry dojechały i by każdy z nich wykonał to, co zaplanował.

 

 

 

Fot. Michał Kość/Agencja Wschód
Drugi dzień Festiwalu, to spotkanie poświęcone prezentacji najnowszych wydawnictw festiwalowych oraz projekcja archiwalnych filmów festiwalowych.

Na kilka minut przed godziną 15:00 do Sali Kameralnej Filharmonii Podlaskiej przybyli pierwsi zainteresowani. Pośród kilkudziesięciu uczestników  znaleźli się m.in.  ks. Jerzy Szurbak – kierownik artystyczny i dyrygent Warszawskiego Zespołu Muzyki Cerkiewnej,  prof. Powilas Gylis – dyrygent, Prorektor Litewskiej Akademii Muzyki, Zasłużony Artysta Litwy,  prof. Igor Matiuchow – dyrygent, Zasłużony Działacz Sztuk Białorusi,  profesor Katedry Dyrygentury Chóralnej Państwowego Konserwatorium w St. Petersburgu oraz profesor Romuald Twardowski.

Po chwili oczekiwania zebranych w Sali przywitał Dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej “Hajnówka” pan Mikołaj Buszko.





Spotkanie podzielone zostało na dwie części. W pierwszej prof. Romuald Twardowski  zaprezentował dwie wydane  ostatnio płyty CD ze skomponowaną przez siebie muzyką cerkiewną:
1 . “Liturgia Świętego Jana Złotoustego” w wykonaniu Państwowej Akademickiej Kapeli Chóralnej im. A. Jurłowa  z Moskw pod dyr. Gienadija Dmitraka.  Profesor opowiedział  o swoim dziecięcym wileńskim  obcowaniu  z muzyka cerkiewną, o pierwszej po wojnie skomponowanej przez siebie “Małej Liturgii prawosławnej’ , innych skomponowanych  przez siebie utworach będących pokłosiem wieloletniej obecności na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Cerkiewnej “Hajnówka” oraz o okolicznościach  powstania  “Liturgii“ zwanej Kijowską , jej pierwszych wykonaniach w Kijowie przez chór “Kijów” oraz  w czasie MFMC w Białymstoku,  skąd pochodzi nagranie na  prezentowanej płycie.
2 . “Muzyka cerkiewna Romualda Twardowskiego”  w wykonaniu Chóru “Schola Cantorum Gedanensis” z Gdańska pod dyr. prof. Jana Łukaszewskiego. Profesor opowiadał o wyborze repertuaru, okolicznościach koncertu i wykonawcach.   Przypomniał  również wydany  25 lat temu dwupłytowy album pt.” Iże Chieruwimy” z wybranymi przez siebie najciekawszymi utworami wykonanymi na Festiwalu w latach  poprzednich. W związku z wyczerpaniem nakładu omawianego albumu zasugerował konieczność jego wznowienia. W Kameralnej sali Filharmonii zabrzmiały najciekawsze wybrane przez kompozytora utwory z trzech prezentowanych płyt.





Z kolei prowadzący spotkanie Mikołaj Buszko zaprezentował  CD “Wo Carstwii Twojem” – Koncert Pamięci Krzysztofa Pendereckiego oraz przedstawił wydawnictwa tegorocznego Festiwalu tj. program – folder i 47.  z kolei,  tegoroczny numer  Gazety Festiwalowej.
 Wywiązała się ciekawa dyskusja oraz padły pytania na które odpowiadał prof. Romuald Twardowski. Zebrani nagrodzili wypowiedzi kompozytora rzęsistymi brawami.

Pierwsza część spotkania zajęła dużo czasu dlatego organizatorzy stanęli przed dylematem wyboru najciekawszego  z kilku przygotowanych archiwalnych  filmów.  Wybrano  zrealizowany w 1995 roku film Tamary Sołoniewicz “Wyznania Duszy”. Po jego obejrzeniu ozwały się ponowne oklaski.



Fot. Michał Kość/Agencja Wschód
 

W pierwszym dniu przesłuchań konkursowych 40. edycji Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka” w Białymstoku zaprezentowało się sześć chórów i choć reprezentowały 4 kraje, to można śmiało powiedzieć, że było to ukraińskie popołudnie. Przedstawiciele ukraińskiej kultury, którzy nie omieszkiwali w swoich programach wykonywać utworów autorstwa ukraińskich kompozytorów, reprezentowali chóry parafialne z Rumunii i Warszawy, a także chór amatorski świeckich z ukraińskiego Charkowa. Spojrzymy szerzej na te festiwalowe niuanse, ale zacznijmy te przesłuchania chronologicznie, a pierwszym wykonawcą był Zespół Staroobrzędowców „Unison” z Daugavpils w Łotwie. Artyści w przeszłości zdobyli już laury festiwalowe, ale tym razem stanęli w obliczu nowego wyzwania, ponieważ zespół prowadzi aktualnie nowy dyrygent, a jest nim o. Nikołaj Wasiliew, duchowy mentor społeczności staroobrzędowców Rygi, ale co ciekawe, także Suwalskiego Kościoła Staroobrzędowców.

Kolejni na scenie zaprezentowali się wierni Ukraińskiej Parafii Prawosławnej z miejscowości Syhot w Rumunii. Chórem parafialnym, który wystąpił w festiwalowym konkursie kieruje prof. Margareta Lauruc, żona proboszcza lokalnej parafii, a jednocześnie nauczycielka w miejscowej szkole.

 – Jesteśmy bardzo zwartą i liczną społecznością i mieszkamy tuż przy granicy z Ukrainą – zauważyła prof. Lauruc w odpowiedzi na pytanie o to, jak wygląda życie lokalnej społeczności. – To bardzo dużo niewielkich miejscowości, a w każdej jest ukraińska cerkiew, a w większej miejscowości, nawet trzy cerkwie. Dotychczas przeważnie służby odbywały się w języku cerkiewno-słowiańskim, ale coraz mniej młodych ludzi rozumie ten język, dlatego coraz częściej w cerkwiach przechodzi się na język ukraiński.

Prof. Margareta Lauruc za swoją pracę została odznaczona dyplomem specjalnym Patriarchy Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego, Daniela. Z wielką radością Festiwal także przyjął gratulacje od Patriarchy, a także podziękowania za ugoszczenie chóru z Syhotu i krzewienie kultury muzycznej i prawosławnej.

Kolejny ukraiński akcent to występ Chóru Cerkwi Uspeńskiej w Warszawie. Chór powraca na festiwal już z tytułem laureata. Od niemal 20 lat prowadzi go Łukasz Rejt, którego spotykamy w Białymstoku niezwykle pogodnego i zaangażowanego w swoją pracę, a może nawet misję.

Chór skupia warszawskich Ukraińców o różnym pochodzeniu, od zaaklimatyzowanych mieszkańców polskiej stolicy, przez ukraińskich studentów, po imigrantów z Ukrainy. Atrakcją dla słuchaczy przy takim spotkaniu jest z pewnością język ukraiński, który powoduje, że program koncertowy brzmi unikalnie.

Chór „In Laetitia” na Festiwal zawitał pierwszy raz. Póki co historia zespołu liczy sobie pięć lat, ale to pięć lat, do których przywiodła pasja śpiewu. Założyciele chóru mieli za sobą doświadczenia śpiewu i na pewnym etapie życia doszli do wniosku, że chcą powrócić do dawnego hobby.

Tak powstał chór „In Laetitia”. Nie dla wszystkich repertuar cerkiewny był nowością, ale dyrygentka chóru, Barbara Kucharczyk, przyznaje, że dla niej to było pierwsze, ale zarazem niezwykłe zetknięcie z tą muzyką.
– Spojrzałam w nuty, a tam było wszystko, muzyka i uczucia – wspominała dyrygentka. – Nie musiałam nic robić, tylko odczytać nuty, a już potem wszystko płynęło.

Zauważalna w wykonaniach tego młodego, ambitnego zespołu była grupa basów.
 – A to już chyba boska pomoc – zaśmiała się szczerze Barbara Kucharczyk. – Jeszcze przed pandemią mieliśmy tylko jednego basa, a dziś akurat tego chórzysty już nie ma, ale mamy całą grupę, z którą mogliśmy się przygotować do festiwalu.

Chór najczęściej wykonuje muzykę Jana Sebastiana Bacha, ale dzięki Festiwalowi w jego repertuarze pojawiły się utwory Bortniańskiego, Lwowskiego czy Czajkowskiego, które z pewnością zostaną z nim na dłużej. Na chwałę tej wspaniałej muzyce.

Kolejny występ był szczególny. Na scenę chór wprowadził duchowny, Zespół Wokalny „Consonans” stanął w zwartej grupie, by siebie nawzajem nasłuchiwać. Pośrodku stanęła dyrygentka i zarazem solistka, Witalina Duda. Dyrygenta na co dzień pracuje jako kierownik muzyczny w przedszkolu i szkole podstawowej dla dzieci z problemami ze wzrokiem, a cały chór tworzą osoby niewidome bądź niedowidzące.

 – To nasza perła – mówi o zespole jego duchowy opiekun, który także opiekuje się zespołem podczas przyjazdu na Festiwal. – To wspaniali ludzie, a każdy z nich ma poważną pracę, osiągnęli sukces, proszę sobie wyobrazić, że mamy tu czterech prawników.
 – Czekaliśmy dwa lata na przyjazd do Białegostoku – przerywa jeden z chórzystów. – I się udało wreszcie.

Występ dla artystów, choć nie pierwszy w ich krótkiej karierze, miał olbrzymie znaczenie, bo i muzyka duchowa stanowi część ich repertuaru, a i jako zespół ćwiczą i występują, by godnie reprezentować swoje środowisko.
 – Pamiętajcie, że jesteście tu przede wszystkim na radość słuchaczom, to jest Wasza misja – wspierał przed wejściem chórzystów duchowny. I dodał: – W Ukrainie nie ma systemowego wsparcia, które by znacząco ulżyło w życiu niewidomym, ale my mamy mocno wspierające środowisko, jak na przykład sponsorów, dzięki którym możemy tu być.

 – Dziadek jednego z naszych sponsorów zginął podczas wojny w Białymstoku – dodali. Dlatego wybieramy się na cmentarz, gdzie zostali pochowani sowieccy żołnierze, by odsłużyć krótką modlitwę w jego intencji.

A występ był niezwykle przejmujący. Usłyszeliśmy nie tylko znane już utwory, ale także takie gruzińskie „Chrystos Woskresie”, które opracowała sama dyrygentka czy „Triswiatoje” Seraphima Bit-Haribiego w języku aramejskim. Jak w rzadko którym chórze w tym przypadku widać było, że artyści śpiewają całym ciałem i duszą, a z Festiwalu do Charkowa wrócą usatysfakcjonowani.

 

Dzień przesłuchań zakończył Chór Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Od pierwszych nut widać było olbrzymią radość, która towarzyszyła wykonawcom.
 – Bo my się przede wszystkim przyjaźnimy – skwitowała dyrygentka, Joanna Gutowska – Kuźmicz. – I czerpiemy radość z tych spotkań i dzielenia się pasją.

Przygotowania do konkursu nie były łatwe w ich przypadku.
 – Mieliśmy miesiąc na przygotowanie repertuaru – dodała dyrygentka. – Uczelnia zezwoliła na spotkania niedawno i mogliśmy wznowić próby, a więc czasu było naprawdę niewiele.

Efektem tego krótkiego czasu był fakt, że w ostatnim utworze zamykającym program konkursowy, a mianowice „Carice moja” Romualda Twardowskiego dyrygentka dyrygując wykonała jednocześnie partię solową.
 – Wzięłam na siebie odpowiedzialność, nie było to komfortowe, ale też nie chciałam, aby solistka, która przygotowywała tę partię nosiła potem brzemię, że coś poszło nie tak, właśnie z uwagi na tak krótki czas – dodała.

Ale przyznają, że ten repertuar jest niezwykły, dlatego ten już poświęcony czas przysłuży się promocji muzyki cerkiewnej, a przyszli słuchacze Chóru Uniwersytetu Rolniczego będą mieli szansę usłyszeć cerkiewne utwory Czesnokowa, Rachmaninowa, Parta czy Twardowskiego.

Fot. Michał Kość/Agencja Wschód

 

Drugi dzień przesłuchań konkursowych jubileuszowej edycji Festiwalu był oczywiście pełen gości, którzy zdobywali już festiwalowe laury, a jednocześnie przepełniony refleksjami i doświadczeniami, którymi chętnie dzielili się dyrygenci zaproszonych chórów.
Na scenie jako pierwsi pojawili się najmłodsi uczestnicy z Wilna i ukraińskiego Tarnopola. Dziecięcy Chór Wileńskiego Centrum Kulturalnego  oraz Litewskiego Radia i Telewizji nie raz był nazywany najlepszym chórem dziecięcym Litwy.  Potwierdzają to także laury zdobyte na MFMC „Hajnówka”, tym razem w Białymstoku chór pojawił się po 5 latach, a poprzednie zmagania festiwalowe pamięta tylko dwoje młodych chórzystów.
 – Jesteśmy niezwykle radzi, że mogliśmy tu przyjechać, zawsze jesteśmy, a po tych trudnych pandemicznych przeżyciach, tym bardziej – powiedziała tuż po występie Regina Maleckaite, która od 1992 roku kieruje chórem, a co za tym idzie wychowała mnóstwo pokoleń młodych chórzystów. – Przychodzą do nas w I-II klasie, bez przygotowania i przez cztery lata formujemy z nich chórzystów – dodała dyrygentka.
Przyznała także, że liczba chórzystów znacząco spadła, nie tylko w jej chórze, ale to ogólna popandemiczna tendencja, na szczęście pomału da się odczuć, że młodzi ludzie powracają do różnych aktywności. A po niemal 2 latach bez koncertów przyjazd do Białegostoku był znakomitą motywacją dla dyrygentki i młodych chórzystów.

„My trymalisia dostojno” – powiedziała  Angela Doskocz swoim młodym śpiewakom, których zebrała w wąskim korytarzu od razu po zejściu ze sceny.
– Zawsze tak robicie? – spytaliśmy zaciekawieni.
– Często, ale też czułam, że po tym występie jest taka potrzeba. Dzieci schodziły ze sceny i widać było, jak wypuszczają powietrze, niektórzy podchodzili się przytulić. Przygotowałam bardzo trudny program, oprócz „Otcze nasz” Leontowycza wszystkie utwory zostały napisane przez współczesnych kompozytorów.
Chór przygotowywał się dłużej nich ich wileńscy koledzy, którzy zaczęli pracę na początku września.
– Pracowaliśmy na przestrzeni kilku miesięcy, w małych grupach – tłumaczyła  dyrygentka,  – choć oczywiście z wakacyjna przerwą.
Chór w 2013 roku także uczestniczył w Festiwalu. Tamtą wizytę z obecnych chórzystów pamięta tylko jedna dziewczyna, która dziś jest już studentką, ale wybrała się z chórem w jeszcze jedną podróż, do Białegostoku właśnie.
– Wtedy prowadziliśmy chór razem, ja i mój mąż, ale niestety Izydor zmarł i dziś jestem sama, ale rozmawiając o przygotowaniach przypomniała mi się taka anegdota. Kiedyś ktoś zapytał Izydora, jak długo trzeba przygotowywać dzieci do takiego występu. Odpowiedział: 2 miesiące i całe życie.
To bardzo filozoficzna myśl, która odsyła nas do procesu formowania człowieka, młodej osobowości, do doświadczenia, a warto podkreślić, że o duchowym doświadczeniu wspominali dziś wszyscy dyrygenci.
Inne doświadczenia ma Ukraiński Męski Zespół „Żurawli.”
 – O tym, z jakimi emocjami, przywiązaniem i chęcią tu przyjeżdżamy niech świadczy fakt, że śpiewaliśmy w zespole 36 osób, a zwykle jest nas ok. 10 mniej. Wszyscy musieli zorganizować sobie wolne na 4 dni. To niełatwe, a jednak się udało – przyznał Jarosław Wujcik, który kiedyś przyjeżdżał na Festiwal jeszcze jako chórzysta zespołu, a nawet przywoził licealistów z Legnicy. – Co się zmieniło od ostatnich wizyt? Proszę spojrzeć, jakim jesteśmy odmłodzonym zespołem. Jest z nami chórzysta, który śpiewa niemal 50 lat, kilku z krótszym stażem, ale bardzo wielu młodych ludzi.
Obok mniejszości ukraińskiej w chórze swego miejsca, aklimatyzacji, realizacji pasji szukają także Ukraińcy, który w Polsce się uczą czy niedawno się osiedlili na stałe.
 – To też jest dla nad ważne doświadczenie, mamy inna mentalność, czasami idziemy innym drogami i warto poznać tę alternatywę proponowaną przez nowych chórzystów.
W repertuarze chóru znalazły się utwory już wykonywane, ale nie tylko. Po raz pierwszy warszawscy chórzyści wykonali „Mołytwu” Wołodymyra Zubyckoho, współczesnego kijowskiego kompozytora, a „Anheł Wopijasze” Mychajło Werbyckoho śpiewali w wersji z rękopisu, który kilka lat temu odnaleziono we Lwowie.
Było czuć radość z tego spotkania, z muzyką i ze sobą. Podobnie w przypadku Chóru „Basilica Cantans” Archikatedry Wrocławskiej.
Jak powiedziała Mirosława Jura – Żegleń: „Jesteśmy tutaj, by czuć radość, ja tę radość widzę w oczach chórzystów”.
To specyficzny chór, z jednej strony przy Archikatedrze Wrocławskiej, ale nie służy oprawie wszystkich nabożeństw, bo mają też swobodę działania i koncertowania.
 – Dawno nie koncertowaliśmy, a ja dodatkowo niedomagam fizycznie, ale to spowodowało, że jestem bardziej wyczulona i nie chcę poddać się niebezpieczeństwu rutyny. Skoro kiedyś to już wykonywaliśmy, to wiem, jak zadyrygować. Nie, ja chcę, żeby to za każdym razem było nowe wykonanie, bo każdy utwór ma inna magię i chcę, byśmy ja czuli. A nasza droga jest zwykle pełna prób i błędów, bo to chór amatorski, więc do wszystkiego dochodzimy dłużej. Wykonywaliśmy 3 utwory z poprzedniego repertuaru, ale dla wielu chórzystów to zupełnie nowe rzeczy, więc trudno o powtarzalność.
Obok chórów amatorskich czy parafialnych w drugim dniu przesłuchań pojawiły się chóry uczelni muzycznej. Publiczność, a także festiwalowe jury, mogłi porównać dwa wykonania: Chóru „Nostro Canto” Instytutu Muzyki i Sztuk Pięknych Uniwersytetu w Preszowie i Chóru Uczelni Muzycznej im. Jazepsa Medinsa.
Pierwszym dyryguje prof. Tatiana Švajková. Studia podyplomowe spędziła nawet w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, gdzie kształciła się pod okiem wybitnych polskich dyrygentów, ale zdecydowanie bardziej związana jest ze Słowacją. Tam prowadzi kilka chórów, uczelniane, zawodowe, ale także chór parafialny prawosławnej Katedry pw. Aleksandra Newskiego.
 – Mój teść jest prawosławnym duchownym, dlatego muzyka cerkiewna jest nieodłączną częścią mego życia i pracy – dodała dyrygentka – i stąd mam w sobie taką potrzebę, by wykonywać tę muzykę.
Goście z Rygi, po raz drugi w Białymstoku, wyróżniają się tym, że mają dwóch dyrygentów. Chór Uczelni Muzycznej im. Jazepsa Medinsa prowadzą Janis Baltinš i Uldis Kokars.
 – Mamy dużo innych zajęć, więc czasami, gdy jednego nie ma, to jest drugi i to pozwala zachować ciągłość pracy.
Z powodów pandemicznych, podobnie jak chórzyści z Litwy, tak i łotewski chór wznowił pracę tuż przed Festiwalem, więc tempo pracy było duże.
 – Ale tu działa serce – przyznali dyrygenci. – Nie było czasu na ćwiczenie wymowy, powtarzanie, trzeba było słuchać, zapamiętać i śpiewać. Nieznajomość cyrylicy jest powszechna w młodym pokoleniu, ale muzyka cerkiewna ma w sobie siłę, która wciąga i chce się z nią pracować.
Muzyka cerkiewna ma też olbrzymią moc z perspektywy chórzystów dwóch uczelni, które kończyły dzisiejsze przesłuchania.
Mariusz Mróz, dyrygent Akademickiego Chóru Politechniki Gdańskiej postrzega ważną rolę tegorocznego Festiwalu w tym, że dzięki przygotowaniom i konkursowi chór będzie przygotowany do roku akademickiego, udało się zmobilizować do działania.
 – Jesteśmy tu kolejny raz, ale mam poczucie, że największym naszym wyzwaniem po powrocie na Festiwal jest pokazanie naszego rozumienia kultury, w której się przecież nie wychowaliśmy – opowiadał dyrygent, ale także tego, że nie zawiedliśmy, że  nie mamy się czego wstydzić i że nie zmarnowaliśmy czasu, który minął od ostatniego spotkania.
Mariusz Mróz wplótł także wątek prywatnej opowieści.
 – Muzyka cerkiewna jest w moim życiu od 30 lat. 15 lat temu trochę odszedłem od niej, myśląc, że skoro jestem chórem świeckim, to nie muszę, ale chórzyści sami się o nią upomnieli. I Już nie zamierzam o niej zapominać.
Muzyka cerkiewna jest także inspirująca dla Chóru Akademickiego Uniwersytetu Warszawskiego, który prezentował się na scenie festiwalowej jako ostatni.
 – Na hasło „muzyka cerkiewna” zapala się nich na nowo iskierka – mówiła o studentach Irina Bogdanovich, która prowadzi ten studencki chór. – Mam poczucie, że dziś praca z chórem czy w ogóle młodymi ludźmi to ogromne wyzwanie, każdy oczekuje indywidualnego traktowania, większej uwagi, a to przecież w warunkach działalności chóru jest bardzo trudne. Autorytet załatwia wiele, ale trzeba go mieć.
Irina Bogdanovich zeszła ze sceny w wielkich emocjach, podobnie jak chórzyści.
– Bardzo przeżywaliśmy. Ja zawsze przeżywam wykonując muzykę cerkiewną. Ona jest szczególna i porusza  do głębi.
– Macie jakichś ulubionych kompozytorów, utwory?
– Oczywiście! każdy chce śpiewać Rachmaninowa, a zwłaszcza „Wsienosznoje bdienije”.
Irina Bogdanovich jeszcze długo opowiadała nam o wrażeniach swoich i chóru, ale warto jeszcze podkreślić jej słowa dotyczące istoty muzyki cerkiewnej.
 – Muzyka cerkiewna ma taki charakter, że pozwala na indywidualną ekspresję, mimo, że stanowimy zespół. Tu jest przestrzeń na różnice w tembrach głosów, ich mocy. Na tym polega jej odmienność od zachodnich kompozycji. Tam jest wszystko wymierzone jak od linijki, a w muzyce cerkiewnej, jest przestrzeń na samorealizację.
A my zapraszamy na kolejne dni Festiwalowe.
Fot. Michał Kość/Agencja Wschód
Trzeci, ostatni dzień przesłuchań konkursowych 40. Jubileuszowego Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka” w Białymstoku od samego początku zapowiadał niezwykle interesująco. W programie znalazło się bowiem aż osiem chórów prezentujących różnorodne style wykonawcze.
Dzień rozpoczął się od występu chóru z Rumunii – Męski Chór  „Święty Jan Damasceński” pod dyrekcją o. Gabriela zaprezentował 5 utworów:
  • Troparion św. Łukasza z Krymu
  • Grigorios Stathis – Alleluja
  • Petru Berechet – Maria, a Kirios meta sou
  • Chiriac Ioandis -Swiatyj Boże
  • Hieromnich Jan – Matka Boża

Chór został założony w 2008 roku z inicjatywy studentów z Aradu. Dyrygentem chóru od 2018 roku jest o. Gabriel Streulea – absolwent muzyki sakralnej i dyrygentury chóralnej Prawosławnego Seminarium w Aradzie oraz Bizantyjskiej Szkoły Muzycznej Archidiecezji Ateńskiej w Grecji.

Na licznie zgromadzoną w Sali Koncertowej Opery i Filharmonii Podlaskiej publiczność czekała nie lada niespodzianka. Otóż w programie tego dnia pojawił się chór z Angoli, który z niemałym trudem dotarł do stolicy województwa podlaskiego.

W programie chóru „Nova Alianca” z Luandy znalazło się pięć utworów:
  • Władimir Diakow – Iże Chieruwimy
  • Aleksandr Archangielski – Błagosłowi, dusze moja, Gospoda solo: Pedro Manuel Mavakala
  • Aleksandr Archangielski – Chwalitie Imia Gospodnie solo: Pedro Manuel Mavakala
  • Aleksandr Archangielski – S nami Bog (znamienny raspiew) solo: Carlos Kamena Sita
  • Wasilij Staroruski – Wieliczajem Tia

Chór, którego nazwa w języku portugalskim oznacza „nowe przymierze” powstał w 2002 r. Składa się z ludzi tworzących kościelną społeczność połączoną wspólną misją, jaką jest głoszenie Ewangelii. Chór śpiewa w 6 narodowych językach. Dyrygentem Chóru od 2008 roku jest Rodrigues António Eduardo Babi.

W pierwszej części jury wysłuchało jeszcze dwóch występów: Chóru Akademickiego Politechniki Warszawskiej oraz Męskiego Chóru „Św. Efrem” z Budapesztu. Taka konfiguracja występów okazała się doskonałym zabiegiem artystycznym przed zbliżającą się przerwą i drugą częścią wieczoru.

Niezwykle liczny Chór Akademicki pod dyrekcją Dariusza Zimnickiego zaprezentował pięć utworów:
  • Mykoła Dylecki – Woskriesienskij kanon – Woskresienija dien’
  • Aleksandr Archangielski – Głasom moim ko Gospodu wozzwach
  • Dmitrij Bortniański – Koncert nr 32, cz. 3 i 4
  • Siergiej Rachmaninow – Nynie otpuszczajeszy solo: Jakub Kozioł – tenor
  • Alfred Sznitke – Otcze nasz

 

Po niezwykle emocjonalnym występie chóru akademickiego mogliśmy wysłuchać najpopularniejszego węgierskiego chóru założonego w 2002 roku przez zdobywcę Nagrody Liszta oraz uhonorowanego tytułem Zasłużonego Artysty Węgier – Tamása Bubnó.

Zdobywca pierwszej nagrody MFMC w 2006 roku w kategorii chórów profesjonalnych. podczas Jubileuszowej Edycji Festiwalu wykonał:
  • Dmitrij Bortniański – Sława w wysznich Bogu
  • Boldizsár Csiky – De-nceputul lumieei dentîiu
  • Romuald Twardowski – Chwalitie Imia Gospodnie
  • János Boksay – Otcze nasz
  • Tamás Bubnó – Rusińska kolęda z Zakarpacia

Pielęgnujący męską chóralistykę wielkich mistrzów Węgier chór swoim występem udowodnił, że relacje medialne o jego unikalnym brzmieniu nie są przesadzone, co swoimi brawami potwierdziła również zgromadzona w Sali Koncertowej publiczność.

Po kilkunastominutowej przerwie przyszedł czas na występy kolejnych chórów.
Jako pierwszy na scenie pojawił się Męski Chór „Logos” z Rygi.

Jego nazwa (w j. greckim – słowo, idea, nauczanie) symbolizuje jedność artystów i publiczności połączonych podczas koncertu wspólnym, duchowym przesłaniem. Jak się okazało, nazwa całkowicie oddawała charakter występu, którym zespół z Łotwy uraczył białostocką publiczność. W programie koncertu znalazły się:
  • Maksim Kotogarow – Dusze moja, solo: Janis Kurševs
  • Aleksandr Barajew – Stranen i proszliec jesm
  • Diakon Aleksandr Žitnikov – Sud nad Chrystom, solo: Rihards Rudzitis, Janis Kurševs
  • Ioann Senrok – Smert’ Chrysta na kriestie
  • Aleksiej Lwow, opr. Prot. Ioann Senrok – Kyrie eleison

Drugim, występującym po przerwie zespołem był Kameralny Chór „United” z Kijowa. Chór składa się ze studentów i absolwentów kijowskiego konserwatorium.

Założycielem i dyrygentem Chóru jest Władysław Łysenko, który przygotował następujący program konkursowy:
  • Romuald Twardowski – Błagosłowi, dusze moja, Gospoda
  • Tatiana Jaszwili – Triswiatoje
  • Maksym Bierezowski – Wsi jazycy
  • Jewhen Stankowycz – Dostojno je
  • Łesia Dyczko – Nechaj powni budut usta naszy

Jako przedostatni przed jury i publicznością zaprezentował się Chór „Cappella Musicae Antiquae Orientalis” z Poznania. Chór powstał w 1984 roku. Wykonał dotychczas ponad 530 koncertów w kraju i za granicą, odbył 46 zagranicznych tournée w 20 krajach europejskich. Specjalizuje się w wykonaniu muzyki cerkiewnej XVIII-XX ww. Uczestnik kilkudziesięciu festiwali w kraju i za granicą, pięciokrotny laureat, w tym dwukrotny zdobywca pierwszej nagrody na MFMC.

Dyrygentem Chóru od początku jego istnienia jest prof. Leon Zaborowski, Juror 39. MFMC, który na ten wyjątkowy wieczór przygotował rozbudowany program koncertowy:
  • Michaił Ippolitow-Iwanow – Błagosłowi dusze moja Gospoda
  • Dmitrij Bortnianski – Tiebie pojem
  • Aleksandr Archangielski – Swietilien Rożdiestwu Chrystowu
  • Romuald Twardowski – Radujtiesia wsi ludije
  • Aleksandr Tretiakow – Jedinorodnyj Synie
  • Paweł Czesnokow – Swiatyj Boże z Liturgii op. 42
  • Dmitrij Bortnianski – Chieruwimskaja 7

Na koniec pełnego muzycznych doświadczeń wieczoru wystąpił Państwowy Chór Kameralny „Polifonia” z Szawle. Chór powstał w 1974 r. jako mały zespół, który w roku 1986 stał się profesjonalnym Państwowym Chórem Filharmonii w Szawle. W 1998 r. oddzielił się od Filharmonii Narodowej i przyjął nazwę Państwowego Chóru Kameralnego „Polifonia”.


 

Dyrygentem i kierownikiem artystycznym Chóru jest Dr Linas Balandis. Laureat MFMC zaprezentował następujący program konkursowy:
  • Dmitrij Bortniański – Tiebie Boga chwalim
  • Siergiej Rachmaninow – Błagosłowi dusze moja Gospoda solo: Nora Petročenko
  • Alfred Sznitke – Gospodi Isusie Chrystie
  • Alfred Sznitke – Otcze nasz
  • Paweł Czesnokow – Żertwa wieczerniaja solo: Nora Petročenko

Fot. Michał Kość/Agencja Wschód
 

PROTOKÓŁ

Posiedzenia Jury 40 Jubileuszowego Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej
 „Hajnówka 2021” odbywającego się w dniach 21 – 26.09.2021 r. w Białymstoku

 

 

Jury w składzie:
  1. prof. Romuald Twardowski – przewodniczący
  2. prof. dr hab. Wioletta Miłkowska
  3. ks. Jerzy Szurbak
  4. prof. Povilas Gylys
  5. prof. Igor Matiuchow
  6. prof. Dymitar Dymitrow
po przesłuchaniu 22 chórów zgłoszonych do konkursu, przyznało następujące nagrody i miejsca:

 

Kategoria chórów parafialnych

 

III miejsce przyznano:
  • Męskiemu Chórowi „Św. Jan Damasceński” z Arad (Rumunia) pod dyr. O. Gabriela Streulea
II miejsce przyznano:
  • Chórowi Cerkwi Uspieńskiej w Warszawie pod dyr. Łukasza Rejta
I miejsce przyznano:
  • Chórowi „Basilica Cantans” Archikatedry Wrocławskiej pod dyr. Mirosławy Jury-Żegleń

 

Kategoria chórów amatorskich świeckich

 

III miejsce ex aequo przyznano:
  • Chórowi Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie pod dyr. Joanny Gutowskiej-Kuźmicz
  • Ukraińskiemu Chórowi Męskiemu „Żurawli” z Warszawy pod dyr. Jarosława Wujcika
  • Kameralnemu Chórowi „Cappella Musicae Antiquae Orientalis” z Poznania pod dyr.prof. Leona Zaborowskiego

 

II miejsce ex aequo przyznano:
  • Akademickiemu Chórowi Politechniki Gdańskiej pod dyr. Mariusza Mroza
  • Chórowi Akademickiemu Uniwersytetu Warszawskiego pod dyr. Iriny Bogdanovich

 

I miejsce  przyznano:
  • Chórowi Akademickiemu Politechniki Warszawskiej pod dyr. Dariusza Zimnickiego

 

Kategoria chórów dziecięco-młodzieżowych

 

I miejsce ex aequo przyznano:
  • Dziecięcej Ludowej Kapeli Chóralnej „Zorynka” z Tarnopola (Ukraina) pod dyr. Angeli Doskocz
  • Dziecięcemu Chórowi Wileńskiego Centrum Kulturalnego oraz Litewskiego Radia i Telewizji z Wilna (Litwa) pod dyr. Reginy Maleckaite

 

Kategoria chórów uczelni muzycznych

 

II miejsce przyznano:
  • Chórowi „Nostro Canto” Instytutu Muzyki i Sztuk Pięknych Uniwersytetu w Preszowie (Słowacja) pod dyr. Tatiany Svajkovej

 

I miejsce  przyznano:
  • Chórowi Uczelni Muzycznej im. Jazepsa Medinsa z Rygi (Łotwa) pod dyr. Janisa Baltinsa i Uldisa Kokarsa

 

Kategoria chórów zawodowych

 

III miejsca ex aequo przyznano:
  • Kameralnemu Chórowi „United” z Kijowa (Ukraina) pod dyr. Władysława Łysenko
  • Męskiemu Chórowi „Św. Efrem” z Budapesztu (Węgry) pod dyr. Tamasa Bubno i Lorinca Bubno

 

II miejsce przyznano:
  • Męskiemu Chórowi „Logos” z Rygi (Łotwa) pod dyr. protojereja Jana Szenroka

 

I miejsce  przyznano:
  • Państwowemu Chórowi Kameralnemu „Polifonia” z Szawle (Litwa) pod dyr. Linasa Balandisa

 

Ponadto Jury przyznało:
Nagrodę Specjalną za szczególne zaangażowanie w wykonawstwo muzyki cerkiewnej Wokalnemu Zespołowi Niewidomych „Consonans” z Charkowa (Ukraina) pod dyr. Witaliny Dudy
oraz dyplom:
  • Zespołowi Staroobrzędowców „Unison” z Rygi (Łotwa) pod dyr. O. Nikołaja Wasiliewa za pielęgnowanie i propagowanie staroruskiej muzyki cerkiewnej.

     

Zanim laureaci i zaproszeni goście spotkają się z publicznością na Koncercie Galowym Festiwalu jest taki niezwykły czas zarezerwowany przede wszystkim dla wykonawców, którzy wzięli udział w części konkursowej. Ogłoszenie wyników, które poprzedza oficjalną uroczystość to moment, kiedy królują prawdziwie żywe emocje. Chórzyści przeżywają wspólnie chwile radości wyrażanej okrzykami, cieszą się, niektórzy oczywiście są bardziej powściągliwi, ale jednak to bardzo emocjonujące spotkanie, które zawsze ma swoją oprawę. Tym razem wspólnie wykonania poprowadziła dyrygentka Chóru Akademickiego Uniwersytetu Warszawskiego, Irina Bogdanovich. Chóry dla odmiany zasiadają na widowni, co także ma swój głęboki sens przed Koncertem Galowym, a po zmaganiach konkursowych. Dyrektor Festiwalu, Mikołaj Buszko w towarzystwie Przewodniczącego Jury, prof. Romualda Twardowskiego, zapoznał uczestników z werdyktem. Zapraszamy do obejrzenia unikalnej galerii tych emocji, podziękowań, wzruszeń, które swoją kolejną odsłonę będą miały podczas zakończenia Festiwalu i Koncertu Galowego.






























































Tradycyjnym już wykonaniem „Gaude Mater Polonia” Akademicki Chór Politechniki Gdańskiej pod dyr. Mariusza Mroza rozpoczął Koncert Galowy jubileuszowego 40. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka 2021” w Białymstoku.
Zaproszeni goście oraz publiczność zakochana w niezwykłym brzmieniu muzyki cerkiewnej zebrali się w Sali koncertowej Opery i Filharmonii Podlaskiej oczekując niezapomnianych wrażeń, których dostarczyli uczestnicy tej edycji Festiwalu. Emocje były niezwykłe, ponieważ Festiwal stał się tak potrzebną, wręcz niezbędną motywacją dla wielu chórów, tchnął nadzieję i dał wiele radości.

Koncert Galowy poprowadziła Ilona Karpiuk, a prowadzeniu towarzyszyły ciepłe emocje zaczerpnięte z rozmów, którymi obdarowali ją dyrygenci i chórzyści. Podziękowania patronom i sponsorom to rzecz istotna, a więc od tego zaczęły się miłe obowiązki, a pomysłodawca i Dyrektor Festiwalu, Mikołaj Buszko po powitaniu gościu odczytał uroczyście protokół Jury.
Wreszcie przyszedł czas na muzykę. Rozpoczęli najmłodsi. Dziecięca Ludowa Kapela Chóralna „Zorynka” z Tarnopol (Ukraina) pod dyrekcją Andżeli Doskocz zajęła ex aequo I miejsce w kategorii chórów dziecięco-młodzieżowych. Choć chórzyści mieli w repertuarze wiele utworów współczesnych kompozytorów to jednak w finale dostojnie jak na swoje możliwości wykonali
„Otcze nasz” Mykoły Leontowycza.
I miejsce w kategorii chórów parafialnych zajął Chór „Basilica Cantans” Archikatedry Wrocławskiej. Wielką radość sprawili przede wszystkim sobie, a z chórem na ten sukces pracowała Mirosława Jura – Żegleń. Publiczność w wykonaniu chóru usłyszała Stiepana Dawydowa „Jedinorodnyj Synie”
Chór Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie pod dyrekcją Joanny Gutowskiej-Kuźmicz jako laureat III miejsca ex aequo w kategorii chórów amatorskich świeckich zaśpiewał podczas koncertu „Tiebie pojem” Siergieja Rachmaninowa, a solo wykonała Aleksandra Bizoń.
Publiczność zebrana w sali mogła także podczas koncertu poznać oddany muzyce cerkiewnej Chór „Nostro Canto” Instytutu Sztuki i Muzyki Uniwersytetu w Preszowie (Słowacja). Zespołem kieruje prof. Tatiana Švajkova. Wykonawcy zajęli II miejsce pośród chórów uczelni muzycznych, a to wyróżnienie uczcili wykonaniem „Błażenni” Metropolity Hiłariona.
Z wielką radością i uznaniem publiczność przyjęła kolejny występ, a na scenie pojawił się Ukraiński Chór Męski „Żurawli” z Warszawy. Jarosław Wujcik zadyrygował chórem w bardzo szerokim składzie, a laureaci III miejsca ex aequo wśród chórów amatorskich świeckich jako popularyzatorzy ukraińskich kompozytorów wykonali „Błahosłowy Dusze moja Hospoda” Kyryły Stecenko.
Męski Chór „Logos” kontynuował spotkanie z harmoniami męskich głosów. To już laureaci II miejsca w kategorii chórów zawodowych. Goście z Rygi pod dyrekcją o. Jan Szenroka zaśpiewali diakona Aleksandra Žitnikova „Sud nad Chrystom”. Partie solowe wykonali Rihards Rudzitis i Janis Kurševs.
Po tym wyśmienitym wykonaniu przyszedł na czas niezapomniany moment Koncertu Galowego, który zaakcentował w sposób szczególny to 40-lecie Festiwalu. Czas zatoczył koło, a widzom Festiwalu objawił się Zespół Muzyki Cerkiewnej z Warszawy. To zespół, który uświetnił zakończenie pierwszej edycji Festiwalu w 1982, wówczas znanej jeszcze jako dni muzyki. Na niewielkim wydarzeniu wystąpił chór już uznany i jedyny w swoim rodzaju na świecie, bo popularyzujący muzykę cerkiewną.
Zespół został założony w 1971 roku. Przez 42 lata swojej aktywnej działalności artystycznej dał 1600 koncertów w kraju i za granicą. Nagrał kilkadziesiąt płyt CD. Dał się poznać melomanom z czterech kontynentów koncertując w: Austrii, Belgii, Brazylii, Finlandii, Francji, Holandii, Japonii, Korei Południowej, Niemczech, Szwecji, Szwajcarii, Szwecji, Ukrainy i USA. Dokonał wielu nagrań radiowych, telewizyjnych i filmowych, m.in. do filmów A. Wajdy, J. Skolimowskiego, J. Majewskiego, A. Holland, J. Hofmana. Współpracował ze znanymi śpiewakami światowej sławy: Leonardem Andrzejem Mrozem, Bernardem Ładyszem, Nicolaiem Geddą czy Jadwigą Rappe. Jako pierwszy wyprowadził śpiewy cerkiewne ze świątyń prawosławnych i wprowadził je do kościołów katolickich, protestanckich i do sal koncertowych. Uczestniczył w wielu festiwalach muzycznych w kraju i państwach Europy. Za swój naczelny cel uznał prezentację „pereł” muzyki cerkiewnej rosyjskiej, ukraińskiej, bułgarskiej, czy białoruskiej szerokiemu spektrum słuchaczy, dając w ten sposób okazję do lepszego poznania duchowości Prawosławia. Prezentacją swojej sztuki wokalnej dawał okazje poznania innej „boskiej rzeczywistości”. Dyrygent Zespołu ks. Jerzy Szurbak przyczynił się w znacznej mierze do powstania Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka”. Dzisiaj po zakończeniu artystycznej działalności Zespołu ks. Szurbak pozostaje stałym członkiem Jury MFMC, a na prośbę Dyrektora Festiwalu podjął się reaktywowania Zespołu, by tak jak w 1982 roku uczestniczyć w zakończeniu tegorocznego Jubileuszu. Chór wykonał pięć utworów, a program ten zapisze się już do historii prawosławnej chóralistyki. W programie usłyszeliśmy
S. Rachmaninow – Bogorodice diewo
F. Miasnikow – Błagosłowi dusze moja Gopoda, solo: Anna Wyrzykowska – sopran
S. Głowacki – Dostojno jest, solo: Liza Wesołowska-sopran, Natalia Szurbak – alt
S. Kwaśniewski – Mołytw,a solo: Anna Wyrzykowska – sopran
A.Archangielski – Chwalitie Imia Gospodnie, solo: Natalia Szurbak – alt, Andrzej Chrostowski-baryton
Na zakończenie pierwszej części koncertu galowego zaprezentował się laureat II m-ca ex aequo w kategorii chórów amatorskich świeckich: Chór Akademicki Uniwersytetu Warszawskiego, który prowadzi Irina Bogdanovich, nie tylko dyrygentka, ale także pianistka, kompozytorka i…chórszystka, bowiem wystąpiła w składzie Zespołu Muzyki Cerkiewnej ks. J. Szurbaka. I część Koncertu Galowego zakończyła się wykonaniem części 3 i 4 z Koncertu nr 32 Dymitra Bortniańskiego.
Po przerwie scenę od razu opanowała dziecięca radość, ponieważ zaprwzentował się na nim Dziecięcy Chór Centrum Kulturalnego i Litewskiego Radia i Telewizji z Wilna (Litwa). Uradowana decyzją Jury chór poprowadziła jego dyrygentka, Regina Maleckaite, a młodzi chórzyści wykonali „Chwalitie Imia Gospodnie” Dobri Christowa.
Nagrodę Specjalną ufundowaną przez Prezesa Zarządu TVP S.A. za szczególne zaangażo-wanie w wykonawstwo muzyki cerkiewnej Jury przyznało Wokalnemu Zespołowi Niewi-domych „Consonans” z Charkowa (Ukraina) pod dyr. Witaliny Dudy Niewidomych arty-stów na scenę wprowadził o. Andrej Newitajło, duchowy opiekun ze strony Charkowskiej Diecezji Prawosławnej Cerkwi Ukraińskiej, a także spowiednik chórzystów. Chórzyści na swój przyjazd do Białegostoku czekali od 2019 roku, a to przeżycie dzielili razem z pu-blicznością wykonując „Triswiatoje” Seraphima Bit-Haribiego w języku aramejskim. Partie solowe zaśpiewały Natalia Sołoszenko i dyrygentka – Witalina Duda.
Wspaniała publiczność, wrażliwa na potrzeby występujących artystów i współodczuwa-jąca z nimi podziękowała charkowskim artystom niezwykle oddanie, by za chwilę cieszyć się zupełnie inną kulturą wykonawczą, którą zaprezentował chór z Angoli. Chór „Nova Aliança” z Luandy powstał, by szerzyć Ewangelię. Śpiew jest idealnym narzędziem, a chó-rem z wielkim zaangażowaniem kieruje Rodrigues Antonio Eduardo Babi. Chór powróci do domu z dyplomem za zainteresowanie i propagowanie muzyki cerkiewnej na konty-nencie afrykańskim, a na Koncercie Galowym wykonał „Wieliczajem Tia” W. Staroruskie-go.
Węgierski Męski Chór „Św. Efrem” z Budapesztu to klasa sama w sobie. Jest jednym z najsłynniejszych węgierskich chórów, który zdobywa laury i brzmi perfekcyjnie. Zespołem kierują Tomaás Bubnó i Lőrinc Bubnó. Laureaci III miejsca w kategorii chórów zawodowych uraczyli nas „Otcze nasz” autorstwa Węgra, Jánosa Boksaya.
Chór Uczelni Muzycznej im. Jazepsa Medinsa w Rydze (Łotwa) to wspaniali młodzi ludzie, którymi kierują Janis Baltinsz i Uldis Kokars. Dyrygenci pracowali usilnie, by jak najlepiej wypaść na Festiwaliu i dzięki tej wytężonej pracy i wierze w sukces otrzymali I miejsce oraz nagrodę ufundowaną przez Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Wspólnie uczcziliśmy to osiągnięcie wysłuchując „Chwalitie Gospoda s niebies” Pawła Czesnokowa.
Kameralny Chór „Cappella Musicae Antiquae Orientalis” z Poznania może stać się niebawem kolejnym symbolem muzyki cerkiewnej w Polsce. Prof. Leon Zaborowski pod kierownictwem którego pracują chórzyści to miłośnik duchowości, którą niesie za sobą muzyka cerkiewna, dlatego postanowił specjalizować się w muzyce cerkiewnej. Było to o tyle łatwiejsze, że skończył konserwatorium w Moskwie, a jego nauczycielem był uczeń samego Pawła Czesnokowa. Chórzyści wykonali „Tiebie pojem” Dmitrija Bortniańskiego.

Studenci i absolwenci konserwatorium w Kijowie zjednoczeni pod szyldem Kameralnego Chóru „United” zostali laureatami III miejsca w kategorii chórów zawodowych. Zespół pod kierunkiem Władysława Łysenko wykonał oczywiście utwór Łesi Diczko „Nechaj powni budut usta naszy.
Konkurencja pośród chórów akademickich w tym roku była bardzo silna, a wszystkie chóry znakomicie zaprezentowały się w części konkursowej. Akademicki Chór Politechniki Gdańskiej pod dyrekcją Mariusza Mroza zawojował II miejsce ex aequo wśród chórów amatorskich świeckich, a wykonał Romualda Twardowskiego „Wsiakoje dychanie”.
Po tym niezwykle umiejętnie zadyrygowanym utworze na scenę wyszli profesjonaliści z Szawli (Litwa). Państwowy Chór „Polifonia” pod dyrekcją dra Linasa Balandisa
zajął I miejsce w kategorii chórów zawodowych oraz nagrodę ufundowaną przez Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. W ich wykonaniu usłyszeliśmy „Tiebie Boga chwalim” Dmitrija Bortniańskiego.
Publiczność nagrodziła to wykonanie gromkimi brawami, doceniając znakomite przygotowanie, brzmienie i wartość tego chóru. A przed publicznością za chwilę pojawił się laureat I miejsca w kategorii chórów amatorskich świeckich. Akademicki Chór Politechniki Warszawskiej (pod dyrekcją znakomitego dyrygenta i pedagoga, Dariusza Zimnickiego wykonał wspaniały i poruszający utwór. Znaczeniu tej chwili dodał fakt, że „O wsiepietaja mati” napisał Andžejs Rancevičs, który wysłuchał osobiście tego wykonania będąc gościem Koncertu Galowgo, a jak wiadomo wykonanie w obecności kompozytora to nie tylko podwójne emocje, ale także zaszczyt.
Zaszczytu dostąpiła także festiwalowa publiczność, ponieważ chwilę później witała na scenie Chór „Nova Aliança” – Luanda (Angola) , Męski Chór „Św. Efrem” – Budapeszt (Węgry),
Chór Uczelni Muzycznej im. Jazepsa Medinsa – Ryga (Łotwa), Kameralny Chór „Cappella Musicae Antiquae Orientalis” – Poznań , Kameralny Chór „United” – Kijów (Ukraina)
Akademicki Chór Politechniki Gdańskiej – Gdańsk i Państwowy Chór „Polifonia” – Szawle (Litwa). To oznaczało tylko jedno. We wzajemnym szacunku i dziękczynieniu chórzyści zaśpiewali „Mnohaja leta” wieńcząc jubileuszowe dzieło. Dyrektor Festiwalu, Mikołaj Buszko, jeszcze raz podziękował wszystkim, a ze sceny płynęła już tylko muzyka.
Fot. Michał Kość/Agencja Wschód

Organizator:

Fundacja „Muzyka Cerkiewna” w Hajnówce

Partner:

Województwo Podlaskie

Festiwal finansuje:

Fundacja „Muzyka Cerkiewna” w Hajnówce

Dofinansowanie:

1. Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu

2. Miasto Białystok

3. Województwo Podlaskie – Partner

4. PKN Orlen – Sponsor

5. Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia

6.Telewizja Polska S.A.

7. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS

8. ZAW STOART

9. Lewiatan

10. Darczyńcy 1% od podatku i inni

 

 

Patronat Honorowy
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
ANDRZEJA DUDY
 
 
Patronat
ZWIĄZKU KOMPOZYTORÓW POLSKICH
 
 
Patronat Artystyczny
KRZYSZTOFA PENDERECKIEGO (2003-2020)
 
 
Patronat
PREZYDENTA MIASTA BIAŁEGOSTOKU
Tadeusza Truskolaskiego
 
 
Patronat medialny:
Telewizja Polska S.A. – Patronat Korporacyjny
Polskie Radio S.A. Warszawa – Patronat Korporacyjny
Dwumiesięcznik ArtPost

 

Regionalne patronaty medialne:
TVP3 Białystok
Polskie Radio Białystok S.A.
Tygodnik „Niwa”
Radio Racja
Radio Jard
TVK Hajnówka